Foyda solig‘i

XII BO‘LIM · 10 bob · 2 485 test · 69 tuzilish testi

51-bob · 359–363 moddalar

Yakka tartibdagi tadbirkorlarning daromadlariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari

Rasmiy matnni lex.uz da o‘qish ↗

Bu bobning audio darslari hali tayyor emas.

Ustoz sharhi

Oxirgi, ellik birinchi bob — yakka tartibdagi tadbirkorlarning foyda solig‘i. Uch yuz ellik to‘qqizinchi modda. Foyda solig‘iga o‘tgan tadbirkor daromad va xarajatni yuridik shaxslar tartibida hisobga oladi. Savdo bilan shug‘ullanuvchi tadbirkor ikki registr yuritadi: daromad va tovar operatsiyalari kitobi hamda tovar cheklari kitobi. Shaklini Soliq qo‘mitasi tasdiqlaydi. Registrlar oxirgi yozuvdan keyin uch yil saqlanadi. Uch yuz oltmishinchi modda — eng qiziq joyi: soddalashtirilgan tartib! Tadbirkor xarajat hisobini yuritmasdan, soliq bazasini jami daromadning yigirma besh foizi deb olishi mumkin. Masalan, yil davomida bir milliard so‘m daromad — baza ikki yuz ellik million, soliq o‘n besh foizdan — o‘ttiz yetti million besh yuz ming. Buning uchun bildirishnoma beriladi: yangi ochilganlar — faoliyat boshlanguncha; foyda solig‘iga o‘tayotganlar — o‘tish bildirishnomasi bilan birga; qolganlar — yigirma beshinchi yanvargacha. Umumiy tartibga qaytish — keyingi yildan, kamida bir oy oldin bildirishnoma bilan. Uch yuz oltmish birinchi — daromad emas: tadbirkorning o‘z ko‘chmas mulkini sotishi va aylanma solig‘i davridagi daromad. Uch yuz oltmish ikkinchi — hisobot: chorak — keyingi oyning yigirmanchi sanasigacha, yil — birinchi martgacha. Uch yuz oltmish uchinchi — to‘lov uch yuz qirqinchi modda tartibida. Tabriklayman! Foyda solig‘i bo‘limini tugatdingiz. Yakun: yigirma besh foiz soddalashtirilgan baza, ikki registr, yigirmanchi sana va birinchi mart. Endi testlarni yeching!

To‘liq matn

Ellik birinchi bob. Yakka tartibdagi tadbirkorlarning daromadlariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari. Uch yuz ellik to‘qqizinchi modda. Soliq solinadigan daromadlarni va chegiriladigan xarajatlarni hisobga olishning o‘ziga xos xususiyatlari. Birinchi qism. Soliq davrida yakka tartibdagi tadbirkorlar, agar mazkur Kodeksning ushbu moddasida va uch yuz oltmishinchi moddasining sakkizinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, yuridik shaxslar uchun nazarda tutilgan tartibda soliq solinadigan daromadlarning va chegiriladigan xarajatlarning hisobini yuritishi shart. Ikkinchi qism. Savdo faoliyatini amalga oshiruvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar daromadlarni va tovar operatsiyalarini hisobga olish registrlarida soliq solinadigan daromadlarning hamda amalga oshirilgan tovar operatsiyalarining hisobini yuritishi shart. Uchinchi qism. Quyidagilar soliq solinadigan daromadlarni va tovar operatsiyalarini hisobga olish registrlaridir: Birinchi band. chakana savdo faoliyati bilan shug‘ullanuvchi yakka tartibdagi tadbirkorning soliq solinadigan daromadlarini va tovar operatsiyalarini hisobga olish kitobi; Ikkinchi band. tovar cheklari kitobi. To‘rtinchi qism. Soliq solinadigan daromadlarni va tovar operatsiyalarini hisobga olish registrlarining shakli O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan tasdiqlanadi. Beshinchi qism. Soliq solinadigan daromadlarni va tovar operatsiyalarini hisobga olish registrlari yakka tartibdagi tadbirkorning arizasi asosida yakka tartibdagi tadbirkor soliq hisobida turgan joydagi soliq organlari tomonidan ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Oltinchi qism. Soliq solinadigan daromadlarni va tovar operatsiyalarini hisobga olish registrlari yakka tartibdagi tadbirkorda oxirgi yozuv kiritilgan paytdan e’tiboran uch yil mobaynida saqlanadi hamda ularga raqamlar qo‘yilgan, ip o‘tkazib bog‘langan va tegishli soliq organining muhri bilan tasdiqlangan bo‘lishi kerak. Izoh: sakkiz yuz to‘qson bir sonli qonun, ikki ming yigirma uch-yil tahririda. Uch yuz oltmishinchi modda. Soliq solish obyektini va soliq bazasini aniqlashning o‘ziga xos xususiyatlari. Birinchi qism. Soliq solish obyekti va soliq bazasi ushbu moddada nazarda tutilgan o‘ziga xos xususiyatlar hisobga olingan holda, mazkur Kodeksning ikki yuz to‘qson besh va ikki yuz to‘qson oltinchi moddalarida nazarda tutilgan tartibda aniqlanadi. Ikkinchi qism. Jami daromad yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan tadbirkorlik faoliyati doirasida olingan daromadlardan iborat bo‘ladi. Uchinchi qism. Jismoniy shaxs o‘zining tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq bitimlarni tuzishda, agar bu bitimlarni tuzish vaziyatining o‘zidan aniq kelib chiqmasa, u yakka tartibdagi tadbirkor sifatida faoliyat yuritayotganligini ko‘rsatishi kerak. To‘rtinchi qism. Yakka tartibdagi tadbirkorning jami daromadidan soliq bazasini aniqlashda, agar ushbu moddaning beshinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, mazkur Kodeksning qirq to‘rtinchi bobiga muvofiq chegirib tashlanmaydigan xarajatlardan tashqari soliq solinadigan daromadning olinishi bilan bog‘liq barcha xarajatlar chegirib tashlanadi. Beshinchi qism. Amortizatsiya qilinadigan aktivlar bo‘yicha amortizatsiya ajratmalari aktivdan tadbirkorlik faoliyatida foydalanilgan taqdirda va tadbirkorlik faoliyati bilan xarajatlarning aloqasi aniq asoslangan bo‘lsa, jami daromaddan chegirib tashlanadi. Oltinchi qism. Yakka tartibdagi tadbirkor soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibini tanlashga haqli. Yettinchi qism. Soddalashtirilgan tartibdagi soliq bazasi jami daromadning yigirma besh foizi miqdorida belgilanadi. Sakkizinchi qism. Yakka tartibdagi tadbirkor soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibini tanlaganda soliqni hisoblab chiqarish maqsadida xarajatlar hisobini yuritish majburiyatlaridan ozod qilinadi, bundan ushbu Kodeks uch yuz ellik to‘qqizinchi moddasining ikkinchi qismida ko‘rsatilgan yakka tartibdagi tadbirkorlar mustasno. To‘qqizinchi qism. Yakka tartibdagi tadbirkorlar soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibini qo‘llash uchun soliq hisobida turgan joydagi soliq organiga O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilangan shakldagi bildirishnomani quyidagi muddatlarda taqdim etadi: Birinchi band. yangidan ro‘yxatdan o‘tkazilganlar - tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish boshlanguniga qadar; Ikkinchi band. foyda solig‘ini to‘lashga o‘tganlar, shu jumladan ixtiyoriy ravishda o‘tganlar - bir vaqtning o‘zida foyda solig‘ini to‘lashga o‘tish to‘g‘risidagi bildirishnomani soliq hisobida turgan joydagi soliq organiga yuborganda; Uchinchi band. qolganlari - joriy yilning yigirma beshinchi yanvaridan kechiktirmay. O‘ninchi qism. Yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibini qo‘llash quyidagi muddatlarda boshlanadi: Birinchi band. ushbu modda to‘qqizinchi qismining birinchi bandida ko‘rsatilganlar uchun - tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirish boshlangan paytdan; Ikkinchi band. ushbu modda to‘qqizinchi qismining ikkinchi bandida ko‘rsatilganlar uchun - yakka tartibdagi tadbirkor foyda solig‘ini to‘lashga o‘tish to‘g‘risidagi bildirishnomani va soliq bazasini soddalashtirilgan tartibda hisoblab chiqarish haqidagi arizani soliq organiga taqdim etgan oydan keyingi oyning birinchi sanasidan boshlab; Uchinchi band. ushbu modda to‘qqizinchi qismining uchinchi bandida ko‘rsatilganlar uchun - joriy yilning birinchi yanvaridan boshlab. O‘n birinchi qism. Soliq bazasini hisoblab chiqarishning soddalashtirilgan tartibidan ixtiyoriy ravishda voz kechish va soliq bazasini hisoblab chiqarishning ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan umumiy tartibiga o‘tish kelgusi soliq davri boshlanganidan e’tiboran amalga oshiriladi. O‘n ikkinchi qism. Soliq bazasini hisoblab chiqarishning umumiy tartibiga o‘tish to‘g‘risidagi bildirishnoma O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilangan shaklda soliq davri boshlanishidan kamida bir oy oldin soliq hisobida turgan joydagi soliq organiga taqdim etiladi. Uch yuz oltmish birinchi modda. Soliq solishda hisobga olinmaydigan daromadlar. Birinchi qism. Soliq solishda quyidagilar hisobga olinmaydi: Birinchi band. yakka tartibdagi tadbirkorning unga mulk huquqi asosida, shuningdek mol-mulkka egalik qilish va (yoki) undan foydalanishga yo‘l qo‘yuvchi boshqa ashyoviy huquq tufayli tegishli bo‘lgan ko‘chmas mulkni sotishdan olingan daromadlar jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i solinishi lozim bo‘lgan daromadlari; Ikkinchi band. jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘ini hamda yakka tartibdagi tadbirkor foyda solig‘ini to‘lashga o‘tguniga qadar aylanmadan soliqni to‘lash davrida tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olinadigan daromadlar. Uch yuz oltmish ikkinchi modda. Soliqni hisoblab chiqarish va soliq hisobotini taqdim etish tartibi. Birinchi qism. Hisobot (soliq) davri yakunlari bo‘yicha soliq summasi yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan mustaqil ravishda aniqlanadi. Ikkinchi qism. Hisobot davri yakunlari bo‘yicha soliq summasi, agar ushbu moddada boshqacha qoida belgilanmagan bo‘lsa, soliq bazasining soliq stavkasiga muvofiq bo‘lgan foizli ulushi sifatida soliq davri boshlanishidan e’tiboran oshib boruvchi yakun tarzida hisoblab chiqariladi. Uchinchi qism. Soliq hisoboti yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan har bir hisobot va soliq davri o‘tganidan keyin, soliq solinadigan obyektlar mavjudligi yoki mavjud emasligidan qat’i nazar, soliq hisobida turgan joydagi soliq organiga taqdim etiladi. To‘rtinchi qism. Soliq hisoboti yakka tartibdagi tadbirkor tomonidan quyidagi muddatlarda taqdim etiladi: Beshinchi qism. hisobot davri yakunlari bo‘yicha - hisobot choragidan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay; Oltinchi qism. soliq davri yakunlari bo‘yicha - o‘tgan soliq davridan keyingi yilning birinchi martidan kechiktirmay. Uch yuz oltmish uchinchi modda. Soliqni to‘lash tartibi. Birinchi qism. Soliqni to‘lash ushbu Kodeksning uch yuz qirqinchi moddasida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
Savol berish