Foyda solig‘i
XII BO‘LIM · 10 bob · 2 485 test · 69 tuzilish testi
Norezidentlarning doimiy muassasa bilan bog‘liq bo‘lmagan daromadlariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari
Rasmiy matnni lex.uz da o‘qish ↗
Bu bobning audio darslari hali tayyor emas.
Ustoz sharhi
Ellikinchi bob — doimiy muassasasiz norezidentlar. Ya’ni chet el kompaniyasi O‘zbekistonda ofissiz, lekin bizdan daromad oladi: foiz, dividend, royalti, xizmat haqi.
Uch yuz ellik birinchi modda — umumiy qoidalar. Bunday daromadlarga soliq to‘lov manbaida, ya’ni O‘zbekistondagi to‘lovchi tomonidan ushlab qolinadi.
Uch yuz ellik ikkinchi — soliq agentlari: daromad to‘layotgan O‘zbekiston yuridik shaxslari, yakka tartibdagi tadbirkorlar va doimiy muassasalar.
Uch yuz ellik uchinchi — stavkalar. Buni yodlang:
dividend va foizlar — o‘n foiz;
sug‘urta mukofotlari — o‘n foiz;
xalqaro aloqa va xalqaro tashish, fraxt — olti foiz;
investitsiya loyihalariga jalb qilingan kreditlar bo‘yicha foizlar — nol foiz;
banklarning vakillik hisobvaraqlari bo‘yicha — nol foiz;
qolgan barcha daromadlar, masalan xizmat haqi va royalti — yigirma foiz.
Uch yuz ellik to‘rtinchi va ellik beshinchi — agent soliqni to‘lov paytida ushlab qoladi va budjetga o‘tkazadi, hisob-kitob topshiradi.
Uch yuz ellik oltinchi — norezident mol-mulkini sotishdan daromad.
Uch yuz ellik yettinchi — xalqaro shartnomalar. Agar O‘zbekiston bilan o‘sha davlat o‘rtasida ikki tomonlama soliq solishdan qochish shartnomasi bo‘lsa, stavka kamayishi yoki soliq umuman olinmasligi mumkin. Buning uchun uch yuz ellik sakkizinchi moddaga ko‘ra norezident rezidentlik sertifikatini taqdim etishi kerak.
Yakun: to‘lov manbaida; o‘n, o‘n, olti, nol, nol, yigirma; xalqaro shartnoma va rezidentlik sertifikati. Barakalla!
To‘liq matn
Ellikinchi bob. Norezidentlarning doimiy muassasa bilan bog‘liq bo‘lmagan daromadlariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari.
Uch yuz ellik birinchi modda. Umumiy qoidalar.
Birinchi qism. Norezidentning O‘zbekiston Respublikasidagi manbalardan olingan va doimiy muassasa bilan bog‘liq bo‘lmagan daromadlaridan olinadigan soliq norezidentga daromad to‘lovchi soliq agenti tomonidan hisoblab chiqariladi va ushlab qolinadi. Soliqning ushlab qolinishi soliq to‘lovchining daromadlaridan bunday daromadlarning har bir to‘lovi paytida amalga oshiriladi.
Ikkinchi qism. Bunday daromadlar jumlasiga, xususan, quyidagilar kiradi:
Birinchi band. O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxslaridan olingan dividendlar;
Ikkinchi band. O‘zbekiston Respublikasining qarz majburiyatlari bo‘yicha foizlar, shu jumladan chiqarish va muomalada bo‘lish shartlarida foizlar ko‘rinishidagi daromadlarni olish nazarda tutilgan davlat qimmatli qog‘ozlari. Bunda O‘zbekiston Respublikasining davlat obligatsiyalari va boshqa qimmatli qog‘ozlari bo‘yicha daromadlarga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi yuridik shaxslarining xalqaro obligatsiyalari bo‘yicha daromadlarga soliq solinmaydi;
Uchinchi band. O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxslaridan va yakka tartibdagi tadbirkorlaridan olingan har qanday turdagi qarz majburiyatlari (shuningdek foydada ishtirok etish huquqini beruvchi obligatsiyalar va konvertatsiya qilinadigan obligatsiyalar) bo‘yicha foizlar;
To‘rtinchi band. har qanday nomoddiy aktivdan O‘zbekiston Respublikasida foydalanish yoki foydalanish huquqini berish uchun royalti;
Beshinchi band. quyidagilar realizatsiya qilinganda olinadigan daromadlar:
A kichik band. aksiyalar (bundan fond birjasida realizatsiya qilinadigan aksiyalar mustasno), O‘zbekiston Respublikasining rezidenti bo‘lgan yuridik shaxslarning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushi (paylar);
B kichik band. O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan ko‘chmas mulk;
V kichik band. mulk majmuasi sifatida O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan korxona;
G kichik band. O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq tashkil etilgan investitsiya pay fondlarining investitsiya paylari.
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Uchinchi qism. Bunday daromadlarga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari ushbu Kodeksning uch yuz ellik oltinchi moddasida belgilanadi;
Oltinchi band. norezidentga tegishli bo‘lgan va O‘zbekiston Respublikasi rezidenti orqali tashqi savdo faoliyatini amalga oshirish doirasida topshiriq shartnomasi va boshqa aynan o‘xshash fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida sotiladigan tovarlarni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar.
To‘rtinchi qism. Ushbu bandda ko‘rsatilgan daromadlar hujjatlar bilan tasdiqlangan, norezident tomonidan realizatsiya qilingan tovar uchun olinadigan summaning uni olishdan oshgan qismi sifatida belgilanadi. Tovarlarni sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar bo‘lmagan taqdirda, soliqni ushlab qolish norezident tomonidan olinadigan barcha summadan amalga oshiriladi;
Yettinchi band. O‘zbekiston Respublikasida yuzaga keladigan tavakkalchiliklarni sug‘urtalash, birgalikda sug‘urtalash va qayta sug‘urtalash shartnomalari bo‘yicha to‘lanadigan sug‘urta mukofotlari;
Sakkizinchi band. O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan xalqaro aloqa uchun simli o‘tkazgich, radio-optik yoki boshqa elektromagnit tizimlar orqali belgilar, signallar, matnlar, tasvirlar, tovushlarni uzatish, qabul qilish va qayta ishlash uchun to‘lovni nazarda tutuvchi telekommunikatsiya xizmatlarini ko‘rsatishdan olinadigan daromadlar;
To‘qqizinchi band. xalqaro tashish, shu jumladan yuklarni yuklash, qayta yuklash, tushirish va joylash uchun tashish shartnomasi shartlarida nazarda tutilgan to‘lov bo‘yicha xizmatlar.
Beshinchi qism. Xalqaro tashish deganda yo‘lovchilarni, yuklarni, tovarlarni, shu jumladan pochtani daryo yoki havo kemalari, avtomobil yoki temir yo‘l transporti orqali, davlatlardan biri O‘zbekiston Respublikasi bo‘lgan turli davlatlarda joylashgan punktlar o‘rtasida amalga oshiriladigan har qanday tashish tushuniladi.
Oltinchi qism. Ushbu bandning maqsadi uchun faqat O‘zbekiston Respublikasidan tashqarida joylashgan punktlar o‘rtasida, shuningdek faqat O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan punktlar o‘rtasida amalga oshiriladigan tashish xalqaro tashish deb e’tirof etilmaydi;
O‘ninchi band. O‘zbekiston Respublikasi hududida foydalaniladigan mol-mulkni ijaraga va ikkilamchi ijaraga berish, shu jumladan lizing operatsiyalaridan olingan daromadlar, daryo, havo kemalarini va (yoki) boshqa transport vositalarini, shuningdek konteynerlarni ijaraga yoki qo‘shimcha ijaraga berishdan olingan daromadlar;
O‘n birinchi band. xalqaro tashishlarda va O‘zbekiston Respublikasi ichida tashishlarda transport-ekspeditorlik xizmatlari.
Yettinchi qism. Bunda yuk yuboruvchidan (yuk oluvchidan) olingan summa va yuk tashuvchining tegishli birlamchi hujjatlari bilan tasdiqlangan, yuk tashuvchiga to‘lanishi lozim bo‘lgan summa o‘rtasidagi farq sifatida hisoblangan mukofot summasi soliq solinishi lozim bo‘lgan daromaddir. Yuk tashuvchining tegishli birlamchi hujjatlari bo‘lmagan taqdirda, O‘zbekiston Respublikasining norezidentiga ushbu Kodeks uch yuz ellik uchinchi moddasining uchinchi bandida belgilangan soliq stavkalari bo‘yicha to‘langan barcha summaga soliq solinishi lozim;
O‘n ikkinchi band. shartnoma majburiyatlarini buzganlik uchun jarimalar, penyalar va boshqa to‘lovlar;
O‘n uchinchi band. beg‘araz olingan mol-mulk, xizmatlar. Beg‘araz olingan mol-mulkning (xizmatlarning) qiymati ushbu Kodeksning ikki yuz to‘qson to‘qqizinchi moddasida nazarda tutilgan tartibda belgilanadi;
O‘n to‘rtinchi band. O‘zbekiston Respublikasining soliq rezidentiga yoki faoliyatini O‘zbekiston Respublikasida doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan norezident bo‘lgan yuridik shaxsga qarzni talab qilish huquqidan voz kechishdan olingan daromad.
Sakkizinchi qism. Bunda shunday daromadning miqdori norezidentning birlamchi hujjatlariga muvofiq, qaysi talab qilish huquqi bo‘yicha voz kechish amalga oshirilgan bo‘lsa, o‘sha talab qilish huquqining qiymati va talab qilish huquqidan voz kechish sanasida qarzdordan olinishi lozim bo‘lgan talab qilish qiymati o‘rtasidagi ijobiy farq sifatida belgilanadi;
O‘n beshinchi band. O‘zbekiston Respublikasining soliq rezidentidan yoki O‘zbekiston Respublikasida faoliyatini doimiy muassasa orqali amalga oshirayotgan norezident bo‘lgan yuridik shaxsdan qarzni talab qilish huquqini olish chog‘ida talab qilish huquqidan voz kechishdan olingan daromad.
To‘qqizinchi qism. Bunda shunday daromadning miqdori asosiy qarzning talabiga ko‘ra qarzdordan olinishi lozim bo‘lgan summa, shu jumladan talab qilish huquqidan voz kechish sanasidagi asosiy qarzdan ortiq bo‘lgan summa va talab qilish huquqini olish qiymati o‘rtasidagi ijobiy farq sifatida belgilanadi;
O‘n oltinchi band. serverga axborot joylashtirish va unga texnik xizmat ko‘rsatish uchun O‘zbekiston Respublikasi hududida disk maydoni va (yoki) aloqa kanalini taqdim etishdan olingan daromadlar;
O‘n yettinchi band. boshqaruvga oid, texnik yoki maslahat xususiyatiga ega xizmatlar uchun to‘lov sifatida belgilangan texnik xizmatlardan olingan daromadlar;
O‘n sakkizinchi band. norezident tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hududida xizmatlar ko‘rsatishdan olingan boshqa daromadlar.
O‘ninchi qism. Quyidagilar norezidentlarning O‘zbekiston Respublikasidagi manbalaridan olingan daromadlar jumlasiga kirmaydi:
Birinchi band. faqat tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshiruvchi shaxs nomidan va uning manfaatlarini ko‘zlab amalga oshirilgan hamda faqat O‘zbekiston Respublikasida tovar sotib olish yoki O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovar olib kirish bilan bog‘liq tashqi savdo operatsiyalaridan olingan daromadlar.
O‘n birinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlar olib kirish bilan bog‘liq operatsiyalarga nisbatan ushbu qoida quyidagi shartlarga rioya etgan holda import bojxona tartib-taomiliga joylashtirilganda qo‘llaniladi:
A kichik band. tovarni yetkazib berish ushbu shaxs tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan saqlash joylaridan (shu jumladan bojxona omborlaridan) amalga oshirilmasa;
B kichik band. tovar chet el yuridik shaxsining O‘zbekiston Respublikasidagi doimiy muassasasi orqali sotilmasa.
O‘n ikkinchi qism. Agar ushbu bandning ikkinchi xatboshisida ko‘rsatilgan shartlardan hech bo‘lmaganda bittasi bajarilmagan bo‘lsa, ushbu shaxsning O‘zbekiston Respublikasidagi faoliyatiga taalluqli daromadlarining bir qismi tovarni realizatsiya qilish chog‘ida O‘zbekiston Respublikasidagi manbalardan olingan daromad deb e’tirof etiladi.
O‘n uchinchi qism. Agar norezident tomonidan montaj va (yoki) ishga tushirish-sozlash xizmatlari, xodimlarni o‘qitish xizmatlari va boshqa shu kabi xizmatlar ko‘rsatilishini nazarda tutuvchi asbob-uskunalar (qurilmalar, mexanizmlar, butlovchi va ehtiyot qismlar) sotib olish (sotish) bo‘yicha xalqaro shartnomada (kontraktda) ko‘rsatiladigan xizmatlar qiymati alohida ko‘rsatilmagan bo‘lsa, norezidentning soliq solinadigan daromadi bunday xizmatlarning bozor qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Xuddi shunday qoidalar, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi hududida norezident vakillarining tashqi savdo shartnomasi (kontrakti) bo‘yicha asbob-uskunalarni montaj qilish, o‘rnatish yoki ishga tushirish-sozlash paytida haqiqatdan mavjud bo‘lgan taqdirda, hattoki ushbu shartnomada (kontraktda) norezidentlar tomonidan montaj va (yoki) ishga tushirish- sozlash ishlarini amalga oshirish, ular tomonidan xodimlarni o‘qitish xizmatlarini va boshqa shu kabi xizmatlarni ko‘rsatish nazarda tutilmagan bo‘lsa ham, qo‘llaniladi;
Izoh: sakkiz yuz o‘n ikki sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda.
Ikkinchi band. O‘zbekiston Respublikasidan tashqarida xizmatlar ko‘rsatishdan olingan daromadlar, bundan mazkur moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan xizmatlar ko‘rsatishdan olingan daromadlar mustasno.
O‘n to‘rtinchi qism. Xizmat ko‘rsatish bo‘yicha kontraktda norezident tomonidan O‘zbekiston Respublikasi hududida ham, uning tashqarisida ham xizmatlar ko‘rsatilishini nazarda tutuvchi qoidalar mavjud bo‘lganda, ushbu moddada belgilangan soliqni hisoblab chiqarish va ushlab qolish tartibi xizmatlarning har bir turi uchun alohida-alohida qo‘llaniladi. Norezident tomonidan yagona ishlab chiqarish-texnologik sikl doirasida xizmat ko‘rsatishning har bir bosqichi norezidentning daromadlaridan to‘lov manbaida soliqni ushlab qolish maqsadida xizmatlarning alohida turi sifatida ko‘rib chiqiladi. Bunda kontrakt bo‘yicha norezident daromadlarining umumiy summasi O‘zbekiston Respublikasida va uning tashqarisida xizmatlar ko‘rsatishdan olingan daromadlarga asoslangan tarzda taqsimlangan bo‘lishi kerak.
O‘n beshinchi qism. Ushbu moddaning to‘rtinchi qismi qoidalarini qo‘llash maqsadida norezident xizmat oluvchiga norezidentning umumiy daromad summasi O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatishdan olingan daromadlar va uning tashqarisida xizmat ko‘rsatishdan olingan daromadlarga taqsimlanganligini tasdiqlovchi, O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligiga va (yoki) chet davlatning qonunchiligiga muvofiq tuzilgan, norezident tomonidan tasdiqlangan hisob-kitob hujjatlarining ko‘chirma nusxalarini taqdim etishi shart. Bunday taqsimlanish mavjud bo‘lmaganda, ham O‘zbekiston Respublikasida, ham uning tashqarisida xizmat ko‘rsatishdan norezidentga to‘lanadigan daromadning butun summasiga soliq solinishi lozim.
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Uch yuz ellik ikkinchi modda. Soliq agentlari deb e’tirof etiladigan shaxslar.
Birinchi qism. Quyidagilar soliq agentlari deb e’tirof etiladi:
Birinchi band. yuridik shaxslar, shu jumladan soliq to‘lovchilar konsolidatsiyalashgan guruhining ishtirokchilari;
Ikkinchi band. yakka tartibdagi tadbirkorlar;
Uchinchi band. faoliyatini doimiy muassasalar orqali amalga oshiruvchi norezidentlar;
To‘rtinchi band. norezident bo‘lgan yuridik shaxslarning O‘zbekiston Respublikasidagi vakolatxonalari;
Beshinchi band. ushbu Kodeks uch yuz ellik birinchi moddasi ikkinchi qismining beshinchi bandida ko‘rsatilgan mol-mulkni oluvchi jismoniy shaxslar va O‘zbekiston Respublikasi norezidenti bo‘lgan yuridik shaxslar, shuningdek yuridik shaxs tashkil etmagan holda chet el tuzilmalari, bundan ushbu qismning uchinchi bandida ko‘rsatilganlar mustasno.
Uch yuz ellik uchinchi modda. Soliq stavkalari.
Birinchi qism. Soliq stavkalari quyidagi miqdorlarda belgilanadi:
Ikkinchi qism. T/r
Uchinchi qism. Soliq solinadigan daromad
To‘rtinchi qism. Soliq stavkalari, foizlarda
Beshinchi qism. bir
Oltinchi qism. Dividendlar va foizlar
Yettinchi qism. o‘n
Sakkizinchi qism. ikki
To‘qqizinchi qism. Sug‘urta, birgalikda sug‘urta qilish va qayta sug‘urta qilish shartnomalari bo‘yicha sug‘urta mukofotlari
O‘ninchi qism. o‘n
O‘n birinchi qism. uch
O‘n ikkinchi qism. Xalqaro aloqa uchun telekommunikatsiyalar, xalqaro tashishlar (fraxtdan olingan daromadlar)
O‘n uchinchi qism. olti
O‘n to‘rtinchi qism. to‘rt
O‘n beshinchi qism. Investitsiya loyihalarini moliyalashtirish uchun jalb etilgan kreditlar bo‘yicha, O‘zbekiston Respublikasi banklari va lizing beruvchilari tomonidan chet el moliya institutlariga to‘lanadigan daromadlar
O‘n oltinchi qism. nol
O‘n yettinchi qism. besh
O‘n sakkizinchi qism. O‘zbekiston Respublikasining rezidentlari bo‘lgan banklarning vakillik hisobvaraqlarini ochish va yuritish hamda ular yuzasidan hisob-kitoblarni amalga oshirish, shuningdek xalqaro to‘lov kartochkalari vositasida hisob-kitoblarni amalga oshirish bilan bog‘liq xizmatlar ko‘rsatishdan olinadigan daromadlar
O‘n to‘qqizinchi qism. nol
Yigirmanchi qism. olti
Yigirma birinchi qism. Boshqa daromadlar, bundan birinchi – beshinchi bandlarda ko‘rsatilgan daromadlar mustasno
Yigirma ikkinchi qism. yigirma
Uch yuz ellik to‘rtinchi modda. Soliq agentlari tomonidan soliqni hisoblab chiqarish tartibi.
Birinchi qism. Soliq bazasi soliq to‘lovchiga har bir daromadni to‘lash chog‘ida soliq agenti tomonidan alohida aniqlanadi.
Ikkinchi qism. Norezidentning O‘zbekiston Respublikasidagi manbalardan olingan daromadlariga solinadigan soliq summasi ushbu Kodeksning uch yuz ellik oltinchi moddasida nazarda tutilgan o‘ziga xos xususiyatlarni hisobga olgan holda soliq bazasining soliq stavkasiga muvofiq bo‘lgan foizdagi ulushi sifatida hisoblab chiqariladi.
Uchinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi yuridik shaxsi tomonidan norezidentga dividendlar to‘lash paytida ushlab qolinadigan norezident daromadidan olinadigan soliq summasi ushbu yuridik shaxs tomonidan O‘zbekiston Respublikasining boshqa yuridik shaxslaridan olingan dividendlaridan ilgari to‘langan soliq summasiga quyidagi shartlar bajarilganda kamaytiriladi:
To‘rtinchi qism. norezident dividendlar to‘lovchi O‘zbekiston Respublikasi yuridik shaxsining ustav fondida (ustav kapitalida) kamida yigirma besh foizlik ishtirok ulushiga ega bo‘lsa;
Beshinchi qism. mazkur ulushga egalik qilish dividendlarning to‘lanish sanasidan oldingi kamida uch yuz oltmish besh kalendar kun davomida uzluksiz amalga oshirilgan bo‘lsa;
Oltinchi qism. olingan dividendlardan to‘langan soliq summasi ilgari norezidentning dividendlar tarzidagi daromadidan olinadigan soliqni aniqlashda hisobga olinmagan bo‘lsa;
Yettinchi qism. soliq agenti O‘zbekiston Respublikasi yuridik shaxsi O‘zbekiston Respublikasining boshqa yuridik shaxslaridan olingan dividendlardan soliq to‘langanligini tasdiqlovchi hujjatlarni olgan bo‘lsa.
Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda.
Sakkizinchi qism. Soliq summasi O‘zbekiston Respublikasining norezidentiga daromadni to‘lash sanasidagi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan kurs bo‘yicha milliy valyutada, ushbu Kodeksning uch yuz ellik oltinchi moddasida nazarda tutilgan o‘ziga xos xususiyatlarni inobatga olgan holda hisoblab chiqariladi va to‘lanadi.
To‘qqizinchi qism. Norezidentlarga to‘lanadigan daromadlardan olinadigan soliq summasini hisoblab chiqarish va ushlab qolish soliq agenti tomonidan daromadlarning barcha turlari bo‘yicha amalga oshiriladi, bundan quyidagi hollar mustasno, agar:
Birinchi band. soliq agenti norezident tomonidan to‘lanadigan daromad norezidentning O‘zbekiston Respublikasidagi doimiy muassasasiga taalluqli ekanligi va soliq agentining ixtiyorida norezident soliq organida norezidentning doimiy muassasasi sifatida hisobda turganligi to‘g‘risida soliq organi tomonidan tasdiqlangan ma’lumotnoma borligi haqida xabardor qilingan bo‘lsa;
Ikkinchi band. norezidentga to‘lanadigan daromadga nisbatan ushbu Kodeksning uch yuz ellik uchinchi moddasida nol foizli soliq stavkasi nazarda tutilgan bo‘lsa;
Uchinchi band. mahsulot taqsimoti to‘g‘risidagi bitimlarni bajarishda olingan daromadlar to‘lanadigan bo‘lsa, agar O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida bunday daromadlarni soliq solishdan ozod etish nazarda tutilgan bo‘lsa;
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
To‘rtinchi band. O‘zbekiston Respublikasining qo‘llaniladigan xalqaro shartnomalariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasida soliq solinmaydigan daromadlar to‘lanadigan bo‘lsa, basharti tegishli daromadni olish uchun haqiqiy huquqqa ega bo‘lgan norezident tomonidan soliq agentiga ushbu Kodeksning uch yuz ellik sakkizinchi moddasida nazarda tutilgan tasdiqnoma taqdim etilgan bo‘lsa.
O‘ninchi qism. Norezidentga O‘zbekiston Respublikasining qo‘llaniladigan xalqaro shartnomasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasida kamaytirilgan soliq stavkalari bo‘yicha soliq solinadigan daromadlar to‘langan taqdirda, daromadlardan soliq summasini hisoblab chiqarish va ushlab qolish norezident tomonidan soliq agentiga ushbu Kodeksning uch yuz ellik sakkizinchi moddasida nazarda tutilgan tasdiqnoma taqdim etilishi sharti bilan tegishli kamaytirilgan soliq stavkalari bo‘yicha amalga oshiriladi. Ushbu qism qoidalari mazkur Kodeksning oltinchi moddasi qoidalari hisobga olingan holda qo‘llaniladi.
O‘n birinchi qism. Daromadni to‘lash deganda, norezidentga bunday to‘lash amalga oshiriladigan joyidan qat’i nazar, quyidagilar tushuniladi, xususan:
Birinchi band. naqd pul va (yoki) naqd pulsiz shaklda pullarni, qimmatli qog‘ozlarni, ishtirok etish ulushini, tovarlarni, mol-mulkni berish;
Ikkinchi band. O‘zbekiston Respublikasi norezidentining daromadlariga nisbatan tuziladigan bitimlar (voz kechish haqi, bir turdagi qarama-qarshi talabnomani hisobga o‘tkazish, talab qilish huquqidan boshqa shaxs foydasiga voz kechish chog‘ida hisobga o‘tkazish, novatsiya, qarzdan kechib yuborish);
Uchinchi band. bajarishning imkoni bo‘lmaganligi yoki qarzdor va kreditor ayni bir shaxs ekanligi tufayli daromadni to‘lash majburiyatining tugashi.
O‘n ikkinchi qism. Agar daromad pulsiz shaklda yoki o‘zaro hisobga o‘tkazishlar orqali to‘lansa, shuningdek agar ushlab qolinishi lozim bo‘lgan soliq summasi norezidentning pul shaklida olinadigan daromadi summasidan ortiq bo‘lsa, agar ushbu moddaning o‘n uchinchi qismida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, soliq agenti soliqni norezidentning pulsiz shaklda olinadigan daromadini tegishli tarzda hisoblab chiqarilgan summada budjetga to‘lashi shart.
Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda.
O‘n uchinchi qism. Norezidentning daromadlariga soliq solish mazkur norezident tomonidan o‘z daromadlarini uchinchi shaxslarning, boshqa davlatlardagi o‘z bo‘linmalarining foydasiga va boshqa maqsadlarda tasarruf etishdan qat’i nazar, amalga oshiriladi.
O‘n to‘rtinchi qism. Sug‘urta mukofotlaridan olingan daromadlar bo‘yicha soliqlarning to‘langan summalari sug‘urta hodisalari yuzaga kelganda qayta ko‘rib chiqilishi mumkin.
O‘n beshinchi qism. Sug‘urta hodisasi yuzaga kelganda sug‘urta to‘lovlari o‘zidan soliq agenti tomonidan soliq ushlab qolingan va to‘langan sug‘urtalovchi bo‘lgan norezidentning daromadlarini kamaytirish uchun hisobga o‘tkazishga qabul qilinadi. Mazkur qayta hisoblash norezidentga daromadni to‘lagan va daromadni to‘lash chog‘ida soliqni ushlab qolgan soliq agenti tomonidan amalga oshirilishi mumkin.
O‘n oltinchi qism. Soliq summasi ushlab qolinmaganda yoki O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari qoidalari g‘ayriqonuniy ravishda qo‘llanilganda, bu soliqning ushlab qolinmasligiga yoki to‘liq ushlab qolinmasligiga sabab bo‘lsa, soliq agenti ushlab qolinmagan soliq summasini va tegishli penya summasini budjetga kiritishi shart.
O‘n yettinchi qism. Soliq agenti tomonidan ushbu Kodeksning qoidalariga muvofiq norezidentning daromadlaridan hisoblab chiqarilgan soliq summasi o‘z mablag‘lari hisobidan uni ushlab qolmagan holda to‘langan taqdirda, soliq agentining soliqni ushlab qolish va o‘tkazish bo‘yicha majburiyati bajarilgan deb e’tirof etiladi.
Uch yuz ellik beshinchi modda. Soliq agentlari tomonidan soliq hisob-kitobini taqdim etish va uni to‘lash tartibi.
Birinchi qism. Norezidentlarning daromadlaridan olinadigan soliq summalari bo‘yicha soliq hisoboti soliq agenti tomonidan o‘zi soliq hisobiga qo‘yilgan joydagi soliq organiga daromadlar to‘langan oydan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay taqdim etiladi.
Ikkinchi qism. Agar ushbu Kodeksning uch yuz ellik oltinchi moddasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, norezidentlarning daromadlaridan hisoblab chiqarilgan va ushlab qolingan soliq summasi soliq agenti tomonidan budjetga quyidagi muddatlarda to‘lanadi:
Birinchi band. banklar tomonidan, bundan dividendlar va foizlar tarzidagi daromadlar mustasno, - daromadlarni to‘lash amalga oshirilgan oydan keyingi oyning beshinchi kunidan kechiktirmay;
Ikkinchi band. qolganlar tomonidan, - norezidentga daromadlar to‘langan kunning keyingi kunidan kechiktirmay.
Uch yuz ellik oltinchi modda. O‘zbekiston Respublikasi norezidentlarining mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlariga soliq solishning o‘ziga xos xususiyatlari.
Birinchi qism. Agar ushbu Kodeksning uch yuz ellik birinchi moddasi ikkinchi qismi beshinchi bandida ko‘rsatilgan ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) aksiyalar, ulushlar (paylar), ko‘chmas mulk, mol-mulk majmuasi tarzidagi korxonalar, payli investitsiya fondlari investitsiya paylari (bundan buyon ushbu moddada mol-mulk deb yuritiladi) norezident bo‘lgan bir yuridik shaxs tomonidan norezident bo‘lgan boshqa yuridik shaxsga yoki norezident bo‘lgan jismoniy shaxsga yoxud O‘zbekiston Respublikasi rezidentiga realizatsiya qilingan bo‘lsa, ushbu modda qoidalari qo‘llaniladi.
Ikkinchi qism. Ushbu modda birinchi qismining qoidalari yuridik shaxs tashkil etilmagan holdagi chet el tuzilmalariga nisbatan ham tatbiq etiladi.
Uchinchi qism. Ushbu Kodeksning uch yuz ellik birinchi moddasi ikkinchi qismi beshinchi bandida ko‘rsatilgan mol-mulkni realizatsiya qilishdan olingan daromadlar mol-mulkni realizatsiya qilish summasining uni hujjatlar bilan tasdiqlanadigan sotib olish qiymatidan oshgan summasi sifatida aniqlanadi. Mol-mulkni sotib olish qiymatini tasdiqlaydigan hujjatlar mavjud bo‘lmaganda, soliq agenti tomonidan soliqni ushlab qolish mol-mulkni realizatsiya qilish qiymatidan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi.
To‘rtinchi qism. Mol-mulkni realizatsiya qiluvchi norezident soliq agentiga mol-mulkni sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning (ular mavjud bo‘lgan taqdirda) ko‘chirma nusxalarini taqdim etishi shart. Soliq agenti taqdim etilgan hujjatlar asosida ushbu Kodeks uch yuz ellik birinchi moddasi ikkinchi qismining beshinchi bandiga muvofiq aniqlanadigan soliq bazasidan hamda ushbu Kodeksning uch yuz ellik uchinchi moddasida belgilangan soliq stavkalaridan kelib chiqqan holda soliq summasini hisoblab chiqaradi va ushlab qoladi.
Beshinchi qism. Soliq agenti sotib olinayotgan mol-mulkka bo‘lgan mulk huquqini ro‘yxatdan o‘tkazguniga (rasmiylashtirguniga) qadar norezidentning mol-mulkni realizatsiya qilishdan olgan daromadlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi va O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shakldagi soliqning hisob-kitobini quyidagilarni realizatsiya qilish chog‘ida mustaqil ravishda yoki vakolatli shaxs orqali taqdim etishi shart:
Birinchi band. O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari bo‘lgan yuridik shaxslarning ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) aksiyalarni, ulushni (payni) realizatsiya qilishda - mazkur yuridik shaxs ro‘yxatdan o‘tkazilgan joydagi soliq organiga;
Ikkinchi band. O‘zbekiston Respublikasi hududida turgan ko‘chmas mulkni realizatsiya qilishda - ko‘chmas mulk turgan joydagi soliq organiga;
Uchinchi band. O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan mol-mulk majmuasi tarzidagi korxonani realizatsiya qilishda - mazkur korxona ro‘yxatdan o‘tkazilgan joydagi soliq organiga;
To‘rtinchi band. qonunchilikka muvofiq tashkil etilgan payli investitsiya fondlarining investitsiya paylarini realizatsiya qilishda - ishonchli boshqaruvchi ro‘yxatdan o‘tkazilgan joydagi soliq organiga.
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Oltinchi qism. Norezidentning mol-mulkni realizatsiya qilishdan olgan daromadlari bo‘yicha soliq hisoboti norezident daromadni oladigan valyutada tuziladi. Soliq hisobotiga mol-mulk oldi-sotdi shartnomasining ko‘chirma nusxasi hamda sotuvchi tomonidan taqdim etilgan, mol-mulkni olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning (mavjud bo‘lgan taqdirda) ko‘chirma nusxalari ilova qilinadi. Agar mol-mulkni sotib olish qiymati soliq hisoboti tuziladigan valyutada ifodalanmagan bo‘lsa, mazkur qiymat O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining mol-mulkni sotib olish sanasidagi kursi bo‘yicha soliq hisoboti tuzilayotgan valyutaga qayta hisoblab chiqariladi. Soliq organlari soliq hisob-kitobi taqdim etilgan sanadan e’tiboran o‘n ish kuni ichida soliq agenti yoki uning vakolatli shaxsi nomiga soliq summasi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining soliq hisobotini taqdim etish sanasidagi kursi bo‘yicha milliy valyutadagi soliq summasini ko‘rsatgan holda to‘lov xabarnomasini yoxud norezident tomonidan realizatsiya qilingan mol-mulkdan olingan soliq bo‘yicha qarzdorlik yo‘qligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomani yozib beradi.
Yettinchi qism. Soliq sotib olingan mol-mulkka bo‘lgan mulk huquqi ro‘yxatdan o‘tkazilguniga (rasmiylashtirilguniga) qadar budjetga to‘lanishi lozim.
Sakkizinchi qism. Soliq organi soliq to‘langanligi faktini tasdiqlovchi hujjat taqdim etilgan sanadan e’tiboran bir ish kuni ichida soliq agentiga yoki uning vakolatli shaxsiga soliq to‘langanligi yoxud soliq bo‘yicha qarzdorlik yo‘qligi to‘g‘risida ma’lumotnoma beradi, ma’lumotnoma olingan mol-mulkka bo‘lgan mulk huquqini ro‘yxatdan o‘tkazuvchi (rasmiylashtiruvchi) organga taqdim etiladi.
To‘qqizinchi qism. Olinadigan mol-mulkka bo‘lgan mulk huquqini ro‘yxatdan o‘tkazuvchi (rasmiylashtiruvchi) organlar soliq organining ma’lumotnomasi taqdim etilgan taqdirdagina mulk huquqini ro‘yxatdan o‘tkazishni (rasmiylashtirishni) amalga oshiradi.
O‘ninchi qism. Ushbu modda uchinchi - to‘qqizinchi qismlarining qoidalari aksiyalarni va investitsiya paylarini O‘zbekiston Respublikasi qimmatli qog‘ozlarining birjadagi va birjadan tashqari uyushgan bozorlarida realizatsiya qilish chog‘ida qo‘llanilmaydi.
O‘n birinchi qism. Aksiyalar va investitsiya paylari qimmatli qog‘ozlarning birjadagi va birjadan tashqari uyushgan bozorida realizatsiya qilinganda O‘zbekiston Respublikasining qimmatli qog‘ozlari bozoridagi hisob-kitob - kliring palatasi soliq agenti deb e’tirof etiladi.
O‘n ikkinchi qism. Soliq agenti aksiyalarning va investitsiya paylarining tuzilgan oldi-sotdi bitimlari bo‘yicha savdolar yakunlari reyestri asosida hisob-kitob-kliring operatsiyalarini o‘tkazish vaqtida realizatsiya qilingan aksiyalar (investitsiya paylari) qiymatidan va ushbu Kodeksning uch yuz ellik uchinchi moddasida belgilangan soliq stavkalaridan kelib chiqqan holda sotuvchining pul mablag‘laridan soliqni ushlab qoladi.
O‘n uchinchi qism. Soliq summasi pul mablag‘larini aksiyalar va investitsiya paylari qiymatini to‘lash hisobiga bir vaqtning o‘zida sotuvchining hisobvarag‘iga pul mablag‘lari o‘tkazilgan holda to‘lov valyutasida budjetga to‘lanadi. Soliq agenti aksiyalar va investitsiya paylari sotuvchisining talabiga ko‘ra bitim va ushlab qolingan soliq summasi haqida ma’lumotnoma berishi shart.
O‘n to‘rtinchi qism. Soliq agenti soliq hisobotini taqdim etish muddatlarida o‘zi soliq hisobiga qo‘yilgan joydagi soliq organiga soliq ushlab qolingan aksiyalar va investitsiya paylarining oldi-sotdisiga doir bitimlarning O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi va Moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shakl bo‘yicha reyestrini taqdim etadi.
O‘n beshinchi qism. Aksiyalar va investitsiya paylarini sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, sotuvchi soliq agenti soliq hisobida turgan joydagi soliq organiga ortiqcha to‘langan soliqni qaytarish to‘g‘risida ariza taqdim etish huquqiga ega. Arizaga aksiyalarni va investitsiya paylarini realizatsiya qilish va sotib olish qiymatini tasdiqlovchi hujjatlarning ko‘chirma nusxalari hamda soliq agenti tomonidan berilgan bitim va ushlab qolingan soliq summasi haqidagi ma’lumotnomaning ko‘chirma nusxasi ilova qilinadi.
O‘n oltinchi qism. Norezidentlarning daromadlari bo‘yicha ortiqcha to‘langan soliq summasini qaytarish O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qo‘mitasi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Uch yuz ellik yettinchi modda. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bo‘yicha soliq solishdan ozod qilishning yoki pasaytirilgan soliq stavkalarini qo‘llashning o‘ziga xos xususiyatlari.
Birinchi qism. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi (bitimi) qoidalarini qo‘llashning ushbu moddada belgilangan tartibi norezidentning ushbu Kodeksning uch yuz ellik birinchi moddasida nazarda tutilgan daromadlariga nisbatan tatbiq etiladi.
Ikkinchi qism. Soliq agenti soliq solishdan ozod qilishni yoki pasaytirilgan soliq stavkasini, agar daromad oluvchi norezident O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi tuzilgan davlatning soliq rezidenti bo‘lsa, mustaqil ravishda qo‘llash huquqiga ega.
Uchinchi qism. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi qoidalari daromad oluvchi tomonidan soliq agentiga soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjat daromadni to‘lash sanasidan kechiktirmay taqdim etilishi sharti bilan qo‘llaniladi.
To‘rtinchi qism. Daromadlar norezidentga dividendlar, foizlar va (yoki) royalti tarzida to‘langanda, basharti norezident ushbu daromadlarga bo‘lgan huquqqa haqiqatda ega bo‘lsa, soliq agenti O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida va ushbu Kodeksning oltinchi moddasida belgilangan qoidalarda nazarda tutilgan soliq solishdan ozod qilishni yoki pasaytirilgan soliq stavkasini qo‘llaydi. Soliq agenti norezidentdan ushbu norezident tegishli daromadni olishga bo‘lgan huquqqa haqiqatda ega ekanligi tasdiqnomasini so‘rab olishga haqli.
Beshinchi qism. Daromadlarni olish uchun haqiqiy huquqqa ega bo‘lgan norezidentga ushbu moddaning to‘rtinchi qismida ko‘rsatilgan daromadlarni vositachi orqali to‘lashda soliq agenti daromadning bunday haqiqiy oluvchisi rezidenti bo‘lgan davlat bilan tuzilgan O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida nazarda tutilgan soliq solishdan ozod qilishni yoki norezident tomonidan daromadlarni to‘lashga asos bo‘ladigan qo‘shimcha shartnoma (kontrakt) va boshqa hujjatlar vositachi orqali haqiqiy oluvchi bo‘lgan har bir shaxs bo‘yicha daromad summasi aks ettirilganda uning pasaytirilgan stavkasini qo‘llashga haqli. Bunday hujjatlar quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
Birinchi band. jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismini (agar ular shaxsini tasdiqlovchi hujjatda ko‘rsatilgan bo‘lsa) yoki yuridik shaxsning nomini;
Ikkinchi band. rezidentlik mamlakatida soliq ro‘yxatidan o‘tkazilgan raqamini yoki shunga monand hujjat raqamini (mavjud bo‘lgan taqdirda);
Uchinchi band. rezidentlik mamlakatida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan raqamini (yoki shunga monand hujjat raqamini).
Oltinchi qism. Soliq agenti tomonidan ortiqcha ushlab qolingan soliq budjetga to‘langan taqdirda, daromadning haqiqiy oluvchisi O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi qoidalariga muvofiq uni qaytarib olish huquqiga ega. Ortiqcha ushlab qolingan soliqni norezidentga qaytarish ushbu Kodeksning o‘n ikkinchi bobida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Yettinchi qism. Norezident tomonidan bitta yoki aloqador loyihalar doirasida xizmatlar ko‘rsatishdan daromad olingan taqdirda, mazkur soliq agenti uchun ushbu moddani qo‘llash maqsadida soliq agenti norezident tomonidan doimiy muassasa tashkil etilganligi faktini aniqlaydi, shu jumladan xizmatlar ko‘rsatish shartnomasi (kontrakti) asosida aniqlaydi. Norezident tomonidan O‘zbekiston Respublikasida doimiy muassasa tuzilganligi fakti aniqlangan taqdirda, soliq organi O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi qoidalarini norezidentlarning daromadlarini soliq solishdan ozod etish qismi bo‘yicha qo‘llashga haqli emas.
Sakkizinchi qism. Soliq agenti tomonidan O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi qoidalari qo‘llanilmagan taqdirda, soliq agenti ushbu Kodeksda belgilangan tartibda va muddatlarda to‘lov manbaidan soliqni ushlab qolishi hamda o‘tkazishi shart.
Uch yuz ellik sakkizinchi modda. Soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatga qo‘yiladigan talablar.
Birinchi qism. Norezident bo‘lgan daromad oluvchi O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi tuzilgan davlatning rezidenti ekanligini tasdiqlaydigan, quyidagi turlardan birida taqdim etilgan rasmiy hujjat ushbu bo‘lim qoidalarini qo‘llash maqsadida soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatdir:
Birinchi band. norezident rezidenti bo‘lgan chet davlatning vakolatli organi tomonidan tasdiqlangan asl nusxa. Bunda shunday hujjatni berish konsullik legallashtirish amalga oshirilgan va qonunchilikda belgilangan tartibda apostil qo‘yilgan holda bajariladi;
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Ikkinchi band. ushbu moddaning birinchi bandi talablariga muvofiq bo‘lgan hujjat asl nusxasining notarial tartibda tasdiqlangan ko‘chirma nusxasi;
Uchinchi band. chet davlat vakolatli organining internet-resursida joylashtirilgan, soliq rezidentligini tasdiqlovchi elektron hujjatning qog‘ozdagi nusxasi.
Ikkinchi qism. Soliq solish masalalarini tartibga soluvchi xalqaro shartnoma mavjud bo‘lgan davlatda chet el banklari va xalqaro banklararo telekommunikatsiya tuzilmalariga chet el bankining yoki xalqaro banklararo telekommunikatsiya tizimining doimiy turgan joyi faktini tasdiqlash, agar bunday turgan joy hamma foydalana oladigan axborot manbalaridagi ma’lumotlar bilan tasdiqlansa, talab qilinmaydi.
Uchinchi qism. O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligida belgilangan tartibda legallashtirish quyidagi hollarda talab qilinmaydi, agar:
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Birinchi band. soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjat chet davlat vakolatli organining internet-resursida joylashtirilgan bo‘lsa;
Ikkinchi band. ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxs (shaxslar) imzosining va muhrining haqiqiyligini tasdiqlashning boshqacha tartibi belgilangan bo‘lsa, ya’ni:
A kichik band. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi bilan;
B kichik band. o‘zaro kelishib olish tartib-taomili doirasida O‘zbekiston Respublikasining vakolatli organi va chet davlatning vakolatli organi o‘rtasida belgilangan bo‘lsa.
To‘rtinchi qism. Norezidentning soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatda ko‘rsatilgan davr mobaynida O‘zbekiston Respublikasi xalqaro shartnoma tuzgan davlatning soliq rezidenti deb norezident e’tirof etiladi.
Beshinchi qism. Agar soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatda soliq rezidentligi davri ko‘rsatilmagan bo‘lsa, bunday hujjat berilgan (chet davlat vakolatli organining internet-resursida joylashtirilgan) kalendar yil mobaynida norezident O‘zbekiston Respublikasi O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini tuzgan davlatning soliq rezidenti deb e’tirof etiladi.
