Qo‘shilgan qiymat solig‘i

X BO‘LIM · 8 bob · 1 615 test · 77 tuzilish testi

37-bob · 265–274 moddalar

Hisoblash, hisobga olish, hisobot va qoplash

Rasmiy matnni lex.uz da o‘qish ↗

Ustoz sharhi

To‘liq matn (qism va bandlar bilan)

Ustoz sharhi

Mana, eng muhim bob — o‘ttiz yettinchi. Har oy QQS hisobotini topshirganingizda aynan shu bob bilan ishlaysiz. Diqqat bilan tinglang. Ikki yuz oltmish beshinchi modda: soliq — baza karra stavka. Oddiy. Ikki yuz oltmish oltinchi modda — xariddagi QQSni hisobga olish. Beshta shart, hammasi bir vaqtda: Birinchi — tovar QQS solinadigan faoliyatda ishlatiladi. Nol foizli eksport ham shunga kiradi. Ikkinchi — hisobvaraq-faktura bor va yetkazib beruvchi QQS to‘lovchi. Uchinchi — importda QQS bojxonada to‘langan. To‘rtinchi — agent sifatida to‘langan QQS. Bu band bir ming bir yuz sakkizinchi qonun bilan qo‘shildi. Beshinchi — eksportda chet ellik xaridor pul to‘laganini ko‘rsatuvchi bank hujjati. Intizomli eksportchi uchun yengillik bor: valyuta kelishini kutmasdan hisobga oladi, lekin bir yuz sakson kunda pul kelmasa — hisobdan chiqariladi. Asosiy vositalar QQSi — to‘liq, birdaniga hisobga olinadi. QQSga yangi o‘tgan firma oxirgi o‘n ikki oydagi zaxira qoldiqlari QQSini ham hisobga oladi. Ikki yuz oltmish olti bir modda — xavfli hisobvaraq-fakturalar. Agar sotuvchining fakturasi yuqori xavf darajasiga kirsa, xaridor QQSni o‘zi, agent sifatida byudjetga to‘laydi va shundan keyingina hisobga oladi. Tartibni Vazirlar Mahkamasi belgilaydi. Ikki yuz oltmish yettinchi — hisobga olinmaydi. Yetti holatni eslang: ozod faoliyat uchun xarid; xaridor QQS to‘lovchi bo‘lmasa; vakillik xarajatlari; bepul olingan tovar; shaxsiy ehtiyoj. Va alohida: yengil avtomobil, uning yoqilg‘isi, alkogol va tamaki — agar ular faoliyatga bog‘liq bo‘lmasa. Hisobga olinmagan QQS tannarxga qo‘shiladi. Ikki yuz oltmish sakkizinchi — aralash faoliyat. Ikki usul: alohida yoki mutanosib. Mutanosib — yil boshidan o‘sib boruvchi ulush. Soliqli ulush besh foizdan kam bo‘lsa — butun QQS tannarxga. Ikki yuz oltmish to‘qqizinchi — hisobga olinganini tuzatish. Masalan, tovar keyin ozod faoliyatga ishlatilsa, buzilsa, faktura haqiqiy emas deb topilsa, yoki ro‘yxatdan o‘tmagan ijara omborida saqlansa — QQS qaytadan tiklanadi. Ikki yuz yetmish birinchi — umidsiz qarz hisobdan chiqarilsa, QQS tiklanadi. Ikki yuz yetmish uchinchi — hisobot va to‘lov: keyingi oyning yigirmanchi sanasigacha. Hisobotga xaridlar va sotuvlar reyestri kiradi. Ikki yuz yetmish to‘rtinchi — QQSni qaytarish. Avval kelgusi to‘lovlarga hisoblanadi. Qaytarishni so‘rasangiz — kameral tekshiruvdan keyin o‘ttiz kun ichida qaytariladi. Tezlashtirilgan tartib — yetti kun! Kimlar uchun? Yirik soliq to‘lovchilar, bank kafolati berganlar, eksportchilar, diplomatlar, soliq monitoringi ishtirokchilari va boshqalar. AAA reytingdagilar — bir kunda! Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilari — avtomatik, uch kunda. Va farmon bo‘yicha: o‘n million so‘mgacha salbiy farq avtomatik qaytariladi. Yakun: beshta shart, xavfli faktura — agent, yengil avto — yo‘q, besh foiz qoidasi, yigirmanchi sana, o‘ttiz kun, yetti kun, bir kun. Siz bu bobni o‘zlashtirdingiz!

To‘liq matn

O‘ttiz yettinchi bob. Hisoblash, hisobga olish, hisobot va qoplash. Ikki yuz oltmish beshdan ikki yuz yetmish to‘rtgacha. Ikki yuz oltmish beshinchi modda. Soliq — baza karra stavka. Ikki yuz oltmish oltinchi modda. Hisobga olish — beshta shart, bir vaqtda: QQS solinadigan faoliyatda ishlatilsa, nol foiz ham; hisobvaraq-faktura bor va yetkazib beruvchi QQS to‘lovchi; import QQSi to‘langan; agent sifatida to‘langan — bir ming bir yuz sakkizinchi qonun; eksportda bank ko‘chirmasi. Intizomli eksportchi — valyuta bir yuz sakson kunda kelmasa, hisobdan chiqariladi. Asosiy vosita QQSi — to‘liq hajmda. QQSga yangi o‘tgan — o‘n ikki oylik zaxira qoldig‘i. Ikki yuz oltmish oltinchi bir modda. Yuqori xavf hisobvaraq-faktura — xaridor agent sifatida to‘laydi. Tartibni Vazirlar Mahkamasi belgilaydi. Ikki yuz oltmish yettinchi modda. Hisobga olinmaydi: ozod faoliyat uchun; QQS to‘lovchi bo‘lmagan xarid qilsa; vakillik xarajatlari; bepul olinsa; shaxsiy ehtiyoj; yengil avtomobil va uning yoqilg‘isi; alkogol va tamaki. Bu QQS tannarxga kiradi. Ikki yuz oltmish sakkizinchi modda. Aralash aylanma — alohida yoki mutanosib usul. Solinadigan ulush besh foizdan oshmasa — hammasi tannarxga. Ikki yuz oltmish to‘qqizinchi modda. Tuzatish: ozod faoliyatga ishlatilsa; yo‘qotish; hisobvaraq-faktura haqiqiy emas; maqom yo‘qolsa; hisobga qo‘yilmagan ijara joyida saqlansa. Ikki yuz yetmish birinchi modda. Umidsiz qarz — QQS tiklanadi. Ikki yuz yetmish ikkinchi modda. Salbiy summa — qoplanadi. Ikki yuz yetmish uchinchi modda. Hisobot va to‘lov — keyingi oyning yigirmanchi sanasigacha. Xaridlar va sotuvlar reyestri. Ikki yuz yetmish to‘rtinchi modda. Qoplash: avval kelgusi to‘lovlarga. Kameral tekshiruv — o‘ttiz kun. Tezlashtirilgan qoplash — yetti kun; AAA reyting — bir kun; qishloq xo‘jaligi — uch kun. Toifalar: yirik, bank kafolati, eksportchi, diplomatlar, mahsulot taqsimoti, soliq monitoringi, AAA, qishloq xo‘jaligi, yiriklashganlar. Prezidentning yuzinchi farmoni: o‘n million so‘mgacha salbiy farq avtomatik qoplanadi. TO‘LIQ MATN. O‘ttiz yettinchi bob. Soliqni hisoblab chiqarish va to‘lash tartibi. Birinchi qism. Soliq hisobotini taqdim etish tartibi. Ikki yuz oltmish beshinchi modda. Soliqni hisoblab chiqarish tartibi. Birinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz qirq yettinchi – ikki yuz ellik yettinchi moddalariga muvofiq soliq bazasini aniqlashda soliq summasi soliq bazasining soliq stavkasiga muvofiq bo‘lgan foizli ulushi sifatida hisoblab chiqariladi. Ikkinchi qism. Soliq summasi tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishga doir operatsiyalarning soliq bazasidan, tegishli soliq davriga taalluqli bo‘lgan aylanmalarni amalga oshirish sanasidan kelib chiqqan holda, tegishli soliq davrida soliq bazasini ko‘paytiradigan yoki kamaytiradigan barcha o‘zgartishlar hisobga olingan holda har bir soliq davrining yakunlariga ko‘ra hisoblab chiqariladi. Uchinchi qism. Tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirishda soliqning umumiy summasi ushbu Kodeksning ikki yuz ellik to‘rtinchi moddasiga muvofiq hisoblab chiqarilgan soliq bazasining soliq stavkasiga mos keladigan foizli ulushi sifatida hisoblab chiqariladi. To‘rtinchi qism. Agar ushbu Kodeksning ikki yuz ellik to‘rtinchi moddasi to‘rtinchi qismida belgilangan talablarga muvofiq soliq bazasi O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kiriladigan tovarlarning har bir guruhi bo‘yicha alohida aniqlansa, soliq summasi mazkur soliq bazalarining har biri bo‘yicha alohida hisoblab chiqariladi. Bunda soliqning umumiy summasi bunday soliq bazalarining har biri bo‘yicha alohida hisoblab chiqarilgan soliq summalarini qo‘shish orqali hisoblab chiqariladi. Ikki yuz oltmish oltinchi modda. To‘langan soliq summalarini hisobga olish. Birinchi qism. Budjetga to‘lanishi lozim bo‘lgan soliq summasini aniqlashda, agar ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish yettinchi moddasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, soliq to‘lovchi haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasini hisobga olish orqali ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish beshinchi moddasiga muvofiq hisoblab chiqarilgan soliqning umumiy summasini kamaytirishga, quyidagi shartlarni bir vaqtda bajargan taqdirda, haqli bo‘ladi: Birinchi band. soliq to‘lovchining tovarlarni ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish (xizmat ko‘rsatish) bilan bog‘liq faoliyatini amalga oshirish chog‘ida tovarlardan (xizmatlardan), foydalanilganda realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmasiga soliq solinishi, shu jumladan nol stavka bo‘yicha soliq solinishi lozim bo‘lganda; Ikkinchi band. olingan tovarlarga (xizmatlarga) soliq to‘lovchi tomonidan hisobvaraq-faktura yoki yetkazib beruvchi tomonidan taqdim etilgan soliq summasi alohida ajratib ko‘rsatilgan boshqa hujjat olinganda hamda tovarlarni (xizmatlarni) yetkazib beruvchi soliq to‘lovchi sifatida ro‘yxatdan o‘tkazilganda; Uchinchi band. tovarlar olib kirilgan (import qilingan) taqdirda soliq budjetga to‘langanda; To‘rtinchi band. ushbu Kodeksning ikki yuz ellik besh, ikki yuz ellik olti va ikki ming olti yuz oltmish birinchi moddalarida nazarda tutilgan hollarda soliq budjetga to‘langanda; Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda. Beshinchi band. nol darajali stavka bo‘yicha soliq solinadigan tovarlar eksportida chet ellik sotib oluvchi (to‘lovchi) tomonidan eksport qilinayotgan tovarlar uchun haq to‘langanligini tasdiqlovchi bank hujjatidan ko‘chirma mavjud bo‘lsa, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Ikkinchi qism. Nol darajali stavka bo‘yicha soliq solinadigan tovarlarni eksportga realizatsiya qilish aylanmasi maqsadida foydalaniladigan, haqiqatda olingan tovarlar (ishlar, xizmatlar) bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan (to‘langan) soliq tovarlar eksportidan soliq to‘lovchining O‘zbekiston Respublikasidagi bank hisobvarag‘iga kelib tushgan valyuta tushumining ulushida hisobga olinadi, bundan ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Uchinchi qism. Agar soliq to‘lovchi oxirgi bir yil davomida valyuta tushumlarini o‘z vaqtida ta’minlab kelayotgan va eksport shartnomalari bo‘yicha muddati o‘tgan debitor qarzdorligi bo‘lmagan intizomli soliq to‘lovchilar toifasiga kiritilgan bo‘lsa, eksport qilinadigan tovarlar uchun ishlatilgan, haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘lanishi lozim bo‘lgan (to‘langan) soliq summasi soliq to‘lovchining O‘zbekiston Respublikasi banklaridagi hisobvaraqlariga chet el valyutasi tushumi kelib tushishidan qat’i nazar hisobga olinadi. Tovarlar "eksport" bojxona rejimi ostida chiqarilgan kundan e’tiboran bir yuz sakson kalendar kuni ichida valyuta tushumi yoki uning bir qismi soliq to‘lovchining O‘zbekiston Respublikasi banklaridagi hisobvaraqlariga kelib tushmagan taqdirda, hisobga olingan soliq summasi yoki uning tegishli qismi belgilangan tartibda hisobdan chiqariladi. Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. To‘rtinchi qism. Nol darajali stavka bo‘yicha tortiladigan tovarlar eksporti vositachilik, topshiriq shartnomasi bo‘yicha vositachi, ishonchli vakil orqali amalga oshirilgan taqdirda, soliq vositachining, ishonchli vakilning yoki soliq to‘lovchining hisobvarag‘iga kelib tushgan valyuta tushumining summasi ulushida hisobga olinadi. Beshinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi hududi realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etilmaydigan xizmatlarni ko‘rsatuvchi yakka tartibdagi tadbirkorlar va O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxslari ushbu bobda belgilangan tartibda haqiqatda olingan tovarlar bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasini hisobga olish huquqiga ega. Bunda ushbu bobni qo‘llash maqsadida bunday xizmatlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmadan olinadigan soliq solinadigan aylanmaga tenglashtiriladi. Oltinchi qism. Soliq to‘lovchi tomonidan asosiy vositalar (shu jumladan o‘rnatiladigan asbob-uskunalar), nomoddiy aktivlar va ko‘chmas mulk obyektlari, shu jumladan qurilishi tugallanmagan obyektlar sotib olinganda, shuningdek kelgusida o‘z asosiy vositalari sifatida foydalanish uchun mo‘ljallangan aktivlarni yaratish uchun tovarlar (xizmatlar) sotib olinganda sotuvchi tomonidan soliq to‘lovchiga taqdim etilgan soliq summasini hisobga olish to‘liq hajmda amalga oshiriladi. Soliq to‘lovchi O‘zbekiston Respublikasi hududiga bunday tovarlarni olib kirish chog‘ida ushbu soliq to‘lovchi tomonidan to‘langan soliq summasini hisobga olish xuddi shunday tartibda amalga oshiriladi. Yettinchi qism. Mol-mulk ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa sifatida olingan taqdirda, oluvchi mol-mulkni ustav fondiga (ustav kapitaliga) berish chog‘ida ishtirokchi tomonidan to‘langan soliq summasini hisobga olish huquqiga ega. Ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa sifatida olingan asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar va ko‘chmas mol-mulk obyektlari, shu jumladan qurilishi tugallanmagan obyektlar bo‘yicha ishtirokchi ularni berish chog‘ida to‘lagan soliq ushbu moddaning oltinchi qismida nazarda tutilgan tartibda berilgan aktivlarni oluvchi soliq to‘lovchida hisobga olinadi. Izoh: sakkiz yuz o‘n ikki sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda. Sakkizinchi qism. Soliq to‘lovchi bo‘lmagan shaxs soliq to‘lovchi sifatida ushbu Kodeksning ikki yuz o‘ttiz yettinchi moddasiga muvofiq maxsus ro‘yxatga olish hisobiga qo‘yilganda, shuningdek soliq to‘lashdan ozod etish bekor qilingan taqdirda, soliq to‘lovchi maxsus ro‘yxatga olish hisobiga qo‘yish (ozod qilishni bekor qilish) sanasida o‘z balansida mavjud bo‘lgan tovar-moddiy zaxiralar qoldiqlarining va uzoq muddatli aktivlarning balans qiymatida hisobga olingan soliq summasini, ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan shartlarga rioya etilgan taqdirda, hisobga olish huquqiga ega. Izoh: bir ming o‘n to‘rt sonli qonun, ikki ming yigirma to‘rt-yil tahririda. To‘qqizinchi qism. Ushbu moddaning sakkizinchi qismiga muvofiq hisobga olinadigan soliq summasi: Izoh: sakkiz yuz o‘n ikki sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda. O‘ninchi qism. tovar-moddiy zaxiralarning qoldiqlari bo‘yicha - shaxs ro‘yxatdan o‘tkazish hisobiga qo‘yilgan sanadan oldingi so‘nggi o‘n ikki oy ichida olingan, soliq to‘lovchida uni ro‘yxatdan o‘tkazish hisobiga qo‘yish (ozod etishni bekor qilish) sanasida mavjud bo‘lgan tovar-moddiy zaxiralar qoldig‘iga to‘g‘ri keladigan tovarlarning (xizmatlarning) haqiqiy qiymati bo‘yicha; O‘n birinchi qism. uzoq muddatli aktivlar bo‘yicha - mazkur obyektlarning shaxs soliq bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tkazish hisobiga qo‘yilgan (ozod etish bekor qilingan) sanadagi qayta baholanishi hisobga olinmagan, soliqning tegishli summasini o‘z ichiga olgan balans (qoldiq) qiymatidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. O‘n ikkinchi qism. Agar soliq to‘lovchi sifatida hisobda turmaydigan chet ellik shaxs komitent (ishonch bildiruvchi) bo‘lsa, tovar tegishli vositachilik (topshiriq) shartnomasiga muvofiq shartlar asosida vositachi (ishonchli vakil) tomonidan realizatsiya qilingan taqdirda, ushbu tovar O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilganda to‘langan soliq summasi tegishli soliq davrida vositachi (ishonchli vakil) tomonidan realizatsiya qilingan tovarlar ulushiga to‘g‘ri keladigan ulushda vositachi (ishonchli vakil) tomonidan hisobga olish uchun qabul qilinadi. Izoh: sakkiz yuz to‘qson bir sonli qonun, ikki ming yigirma uch-yil tahririda. O‘n uchinchi qism. O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxsi yoki yakka tartibdagi tadbirkor bo‘lgan komitentning (ishonch bildiruvchining) topshirig‘iga ko‘ra olingan tovar O‘zbekiston Respublikasi hududiga vositachi (ishonchli vakil) tomonidan olib kirilgan taqdirda, import qilingan tovarning bojxona rasmiylashtiruvi chog‘ida vositachi (ishonchli vakil) tomonidan to‘langan soliq komitentda (ishonch bildiruvchida) hisobga olinishi lozim. O‘n to‘rtinchi qism. Transport ekspeditsiyasi shartnomasi bo‘yicha majburiyatlarni bajarish chog‘ida ekspeditor tomonidan tashuvchidan va (yoki) boshqa yetkazib beruvchilardan olingan xizmatlarga doir soliq summasi bunday shartnoma bo‘yicha ekspeditorning mijozi bo‘lgan tarafda hisobga olinadi. O‘n beshinchi qism. Sotuvchilar tomonidan O‘zbekiston Respublikasining soliq to‘lovchisi bo‘lmagan chet ellik shaxsga ushbu chet ellik shaxs tomonidan O‘zbekiston Respublikasida tovarlarni (xizmatlarni) olish chog‘ida taqdim etilgan yoki ushbu chet ellik shaxslar tovarlarni ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish maqsadlari uchun O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirishi chog‘ida ular tomonidan to‘langan soliq summalari hisobga olinishi lozim. Soliqning mazkur summalari ushbu Kodeksning ikki yuz ellik beshinchi moddasiga muvofiq soliq agenti tomonidan ushbu chet ellik shaxsning daromadlaridan ushlab qolingan soliq budjetga to‘langanidan keyin, ushbu shaxs olgan (olib kirgan) tovarlardan (xizmatlardan) faqat soliq agenti qiymatidan soliqni ushlab qolgan tovarlarni ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish maqsadida foydalanilgan qismi bo‘yichagina hisobga olinishi yoki ushbu chet ellik shaxsga qaytarilishi lozim. Bunda soliqning mazkur summalari, basharti chet ellik shaxs ushbu Kodeksning ikki yuz o‘ttiz yettinchi moddasiga muvofiq soliq to‘lovchi sifatida maxsus ro‘yxatdan o‘tkazish hisobiga qo‘yilgan bo‘lsa, hisobga olinishi yoki ushbu shaxsga qaytarilishi lozim. O‘n oltinchi qism. Agar soliq to‘lovchi realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmasiga soliq solinishi lozim bo‘lgan tovarlarni (xizmatlarni), shuningdek realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmasi soliq solishdan ozod etiladigan tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilsa, hisobga olinishi lozim bo‘lgan soliq summasi ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish sakkizinchi moddasida belgilangan tartibda aniqlanadi. O‘n yettinchi qism. Agar hisobga olish huquqi tovarlarni (xizmatlarni) olish bo‘yicha qalbaki yoki ko‘zbo‘yamachilik uchun tuzilgan bitim natijasida vujudga kelganligiga oid dalillar mavjud bo‘lsa, soliq organlari hisobga olishni bekor qilishni yoki unga tuzatishni amalga oshirishga haqli. Ikki yuz oltmish olti bir modda. Soliq summalarini hisobga olishning ayrim o‘ziga xos xususiyatlari. Birinchi qism. Guvohnomasining amal qilishi to‘xtatib turilgan yoki tugatilgan yoxud bekor qilingan soliq to‘lovchi tomonidan haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasi hisobga olinmaydi. Mazkur hodisalar yuzaga kelganda, bunday soliq to‘lovchiga undan haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasi uning xaridorlarida ham hisobga olinmaydi. Ikkinchi qism. Guvohnomaning amal qilishi to‘xtatib turilganligi munosabati bilan hisobga olish uchun qabul qilinmagan, haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasi guvohnomaning amal qilishi qayta tiklangan taqdirda, guvohnomaning amal qilishi to‘xtatib turilgan sanadan e’tiboran soliq to‘lovchida va uning xaridorlarida hisobga olinadi (tuzatiladi). Izoh: sakkiz yuz o‘n ikki sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda. Uchinchi qism. Hisobvaraq-fakturalar soliq xavfining yuqori darajasiga kiritilgan taqdirda, mazkur hisobvaraq-fakturalar asosida tovarlarni yetkazib berish (xizmatlar ko‘rsatish) bilan bog‘liq operatsiyalar bo‘yicha soliq summasini hisobga olish maqsadida soliq soliq agenti tomonidan to‘lanishi mumkin. Bunda soliq to‘lovchi bo‘lgan va soliq to‘lovchidan tovarlarni (xizmatlarni) oluvchi yuridik shaxs, yakka tartibdagi tadbirkor yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs soliq agenti deb e’tirof etiladi. To‘rtinchi qism. Tovarlarni (xizmatlarni) yetkazib beruvchida soliq bo‘yicha salbiy farq yoki ortiqcha to‘lov summasi hosil bo‘lgan taqdirda, bunday summa soliq bo‘yicha kelgusi to‘lovlar hisobidan hisobga olinishi yoxud ushbu Kodeksda belgilangan tartibda qoplanishi (qaytarilishi) mumkin. Beshinchi qism. Tovarlarni yetkazib beruvchilar (xizmatlar ko‘rsatuvchilar) tomonidan rasmiylashtirilgan hisobvaraq-fakturalarning yuqori xavf darajasiga kirishi ular tomonidan olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha qo‘shilgan qiymat solig‘i summasini ushbu bo‘limda belgilangan tartibda hisobga olish huquqidan mahrum etmaydi. Oltinchi qism. Ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan hollarda soliq summalari soliq agentida tegishli soliq summasi budjetga to‘langan soliq davrida hisobga olinadi, bundan ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno. Yettinchi qism. Hisobot taqdim etishning oxirgi muddati yetib kelmagan soliq davriga taalluqli hisobvaraq-fakturalar bo‘yicha to‘lov amalga oshirilgan taqdirda, soliq agentida mazkur hisobvaraq-fakturalar sanasi bo‘yicha tegishli soliq davrida hisobga olinadi. Sakkizinchi qism. Hisobvaraq-fakturalarning xavf darajasini aniqlash, reyestrini yuritish, bunday hisobvaraq-fakturalar asosida soliq to‘lash tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi. To‘qqizinchi qism. Agar xaridor tomonidan past xavf darajasiga kiritilgan hisobvaraq-fakturalar bo‘yicha hisobga olingan soliq summalari qalbaki yoki ko‘zbo‘yamachilik uchun tuzilgan bitim natijasida yuzaga kelganligiga oid dalillar mavjud bo‘lsa, soliq organlari ushbu hisobvaraq-fakturalar bo‘yicha hisobga olishni bekor qilishga yoki unga tuzatish kiritishga haqli, bundan xaridor tomonidan dastlab yuqori xavf darajasiga kiritilgan hisobvaraq-fakturalar bo‘yicha ushbu moddada belgilangan tartibda soliq to‘langanligi sababli hisobga olingan soliq summalari mustasno. Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda. Ikki yuz oltmish yettinchi modda. Hisobga olinmaydigan soliq summasi. Birinchi qism. Tovarlarni (xizmatlarni) olish (olib kirish) chog‘ida soliq to‘lovchi tomonidan to‘langan soliq summasi ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish oltinchi moddasiga muvofiq quyidagi hollarda hisobga olinmaydi: Birinchi band. realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmalari ushbu bo‘limga muvofiq soliq solishdan ozod etilgan tovarlarni ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish (xizmatlar ko‘rsatish) uchun mo‘ljallangan asosiy vositalar, ko‘chmas mulk obyektlari va nomoddiy aktivlar sotib olinganda (olib kirilganda); Ikkinchi band. tovarlar (xizmatlar) ushbu qismning birinchi bandida ko‘rsatilgan asosiy vositalarni, ko‘chmas mulk obyektlarini qurish, modernizatsiyalash, rekonstruksiya qilish, texnik jihatdan qayta jihozlash va ta’mirlash uchun sotib olinganda; Uchinchi band. realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmalari soliqdan ozod etilgan tovarlar (xizmatlar) ishlab chiqarish va (yoki) realizatsiya qilish (xizmatlar ko‘rsatish) uchun sotib olinganda; To‘rtinchi band. tovarlar (xizmatlar) soliq to‘lovchi bo‘lmagan yuridik shaxslar yoki yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan sotib olinganda; Beshinchi band. vakillik xarajatlari; Oltinchi band. tovarlar (xizmatlar) bepul olinganda, bundan oluvchi ular bo‘yicha soliq to‘lagan hollar mustasno; Yettinchi band. soliq to‘lovchining shaxsiy ehtiyojlari uchun foydalanishga mo‘ljallangan, ushbu Kodeksning uch yuz o‘n yettinchi moddasiga muvofiq foyda solig‘ini hisoblab chiqarishda xarajatlar chegirib tashlanmaydigan tovarlar (xizmatlar) sotib olinganda. Ikkinchi qism. Yuqori xavf darajasiga kiritilgan hisobvaraq-fakturalar asosida tovarlarni (xizmatlarni) xarid qilgan xaridorlar tomonidan mazkur hisobvaraq-fakturada ko‘rsatilgan qo‘shilgan qiymat solig‘i summasi hisobga olinmaydi, bundan ushbu Kodeksning ikki ming olti yuz oltmish birinchi moddasida nazarda tutilgan tartibda soliq summasi to‘langan hollar mustasno. Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda. Uchinchi qism. Soliq to‘lovchi tovarlarni (xizmatlarni) sotib olish chog‘ida to‘lagan soliq summalari quyidagi tovarlarni (xizmatlarni) sotib olish yoki olib kirish chog‘ida ham, agar bu tovarlarni (xizmatlarni) sotib olish amalga oshirilayotgan faoliyat turiga bog‘liq bo‘lmasa, hisobga olinmaydi: Birinchi band. yengil avtomobillarni, mototsikllarni, vertolyotlarni, motorli qayiqlarni, samolyotlarni, shuningdek motorli vositalarning boshqa turlarini va ular uchun yoqilg‘ini; Ikkinchi band. alkogol va tamaki mahsulotlarini. To‘rtinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish sakkizinchi – ikki yuz yetmishinchi moddalarida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, hisobga olinmaydigan soliq summasi sotib olingan tovarlarning (xizmatlarning) qiymatida hisobga olinadi. Ikki yuz oltmish sakkizinchi modda. Soliq solishdan ozod etiladigan realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma mavjud bo‘lganda soliq summasini hisobga olish uchun qabul qilish tartibi. Birinchi qism. Agar soliq to‘lovchi soliq solinadigan va soliq solishdan ozod etiladigan aylanmalarni amalga oshirsa, soliq solinadigan aylanmaga to‘g‘ri keladigan soliq summasi hisobga olish uchun qabul qilinadi. Ikkinchi qism. Hisobga o‘tkazilishi lozim bo‘lgan soliq summasi soliq to‘lovchining tanloviga ko‘ra alohida-alohida usulda va (yoki) mutanosib usulda aniqlanadi. Uchinchi qism. Alohida-alohida usul bo‘yicha soliq to‘lovchi soliq solinadigan va soliq solishdan ozod etilgan aylanmalar uchun foydalaniladigan, olingan tovarlarning (xizmatlarning) hamda ular bo‘yicha to‘langan soliq summalarining alohida-alohida hisobini yuritadi. Bunda alohida-alohida hisobni yuritish imkoni bo‘lmagan umumiy xarajatlar bo‘yicha xarajatlarni ajratish mutanosib usulda amalga oshiriladi. To‘rtinchi qism. Mutanosib usul bo‘yicha soliq to‘lovchi tomonidan hisobga olish uchun qabul qilinadigan soliq summasi soliq solinadigan aylanma summasining tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish (soliqni hisobga olmasdan) bo‘yicha aylanmaning umumiy summasidagi joriy kalendar yil ichida o‘sib boruvchi yakun bilan aniqlanadigan solishtirma miqdoridan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Beshinchi qism. Mutanosib usuldan foydalanish chog‘ida hisobga olish uchun qabul qilinmagan soliq, shuningdek ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish to‘qqizinchi moddasida nazarda tutilgan tartibda hisobga olinishi lozim bo‘lgan soliq summasiga tuzatish kiritilgan hollarda hisobga olishga qabul qilinmagan soliq soliq to‘lovchi tomonidan foyda solig‘ini hisoblab chiqarish chog‘ida chegirib tashlanadigan xarajatlar tarkibida hisobga olinadi. Oltinchi qism. Agar soliq solinadigan aylanmalarning ulushi joriy soliq davrida aylanma umumiy summasining besh foizidan oshib ketmasa, soliq to‘lovchi haqiqatda olingan tovarlar (xizmatlar bo‘yicha), shu jumladan uzoq muddatli aktivlar bo‘yicha to‘langan (to‘lanishi lozim bo‘lgan) soliq summasini joriy soliq davrida olingan tovarlarning (xizmatlarning) qiymatiga to‘liq kiritishga haqli. Ikki yuz oltmish to‘qqizinchi modda. Hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summalariga tuzatish kiritish. Birinchi qism. Ilgari tovarlarni (xizmatlarni) olish chog‘ida hisobga olish uchun qabul qilingan, olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha soliq summasiga quyidagi hollarda tuzatish kiritilishi lozim: Birinchi band. tovarlardan (xizmatlardan) kelgusida soliq solishdan ozod etilgan aylanma uchun foydalanilganda; Ikkinchi band. ular buzilganda yoxud qonunchilikka muvofiq vakolatli organ tomonidan, ular yo‘qligida esa soliq to‘lovchi tomonidan belgilangan tabiiy kamayish normalaridan ortiqcha yo‘qotilgan taqdirda. Ushbu bandning qoidasi favqulodda holatlar (tabiiy ofat, yong‘in, avariya, yo‘l-transport hodisasi va boshqa shu kabi holatlar) munosabati bilan tovarlarning buzilishiga yoxud yo‘qotilishiga nisbatan tatbiq etilmaydi; Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Uchinchi band. yetkazib beruvchi tomonidan taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar qonunchilikda belgilangan tartibda haqiqiy emas deb e’tirof etilganda; Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. To‘rtinchi band. soliq to‘lovchi maqomini yo‘qotganda (yoki soliq to‘lashdan ozod qilinganda); Beshinchi band. ushbu tovarlar soliq organlarida hisobga qo‘yilmagan shartnomalar asosida ijaraga olingan yoki bepul foydalanilayotgan ko‘chmas mulk obyektlarida saqlanganda. Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Ikkinchi qism. Sotib olingan tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha ushbu Kodeks ikki yuz oltmish yettinchi moddasi birinchi qismining birinchi – to‘rtinchi bandlariga muvofiq ilgari hisobga olish uchun qabul qilinmagan soliq summasi kelgusida ulardan soliq solinadigan aylanma uchun foydalanilgan hollarda tuzatiladi (hisobga olinadi). Izoh: bir ming o‘n to‘rt sonli qonun, ikki ming yigirma to‘rt-yil tahririda. Uchinchi qism. Tuzatish kiritilishi lozim bo‘lgan soliq summasi bunday tuzatishlarni amalga oshirishdan oldingi oxirgi o‘n ikki oy ichida olingan tovarlarning (xizmatlarning) soliq summasi qayta tiklanishi lozim bo‘lgan tovar-moddiy zaxiralar qoldiqlariga to‘g‘ri keladigan qiymati asosida aniqlanadi. To‘rtinchi qism. Asosiy vositalarning obyektlari, ko‘chmas mulk obyektlari va nomoddiy aktivlar bo‘yicha tuzatish kiritilishi lozim bo‘lgan soliq summasi ushbu Kodeksning ikki yuz yetmishinchi moddasida nazarda tutilgan tartibda qayta baholash hisobga olinmagan, ushbu obyektlarning balans qiymatiga to‘g‘ri keladigan, ilgari bu obyektlar bo‘yicha hisobga olingan (yoki ularning qiymatiga kiritilgan) soliq summasidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Beshinchi qism. Ilgari bunday tovarlar (xizmatlar) bo‘yicha hisobga olish uchun qabul qilingan miqdordagi, asosiy vositalarga, ko‘chmas mulk obyektlariga va nomoddiy aktivlarga nisbatan esa ularning qayta baholash hisobga olinmagan holdagi qoldiq (balans) qiymatiga mutanosib miqdordagi soliq summalari tiklanishi lozim. Oltinchi qism. Tovarlarni (xizmatlarni) yetkazib beruvchi tomonidan ushbu Kodeksning ikki yuz ellik yettinchi moddasiga muvofiq soliq bazasiga tuzatishlar kiritish amalga oshirilganda, xaridor yetkazib beruvchi tomonidan rasmiylashtirilgan qo‘shimcha (yoki tuzatilgan) hisobvaraq-faktura asosida u tomonidan ilgari hisobga qabul qilingan soliq summasiga tegishli tartibda tuzatish kiritishi kerak. Yettinchi qism. Soliqqa tuzatish kiritish summasi ko‘rsatilgan obyektlarning balans qiymatini oshirishga (yoki kamaytirishga) taalluqli bo‘ladi yoxud foyda solig‘ini hisoblab chiqarishda hisobga olinadigan xarajatlar (yoki daromadlar) tarkibiga kiritiladi. Sakkizinchi qism. Tovar reeksport bojxona tartib-taomiliga joylashtirilganda va ushbu tovarning importi chog‘ida soliq to‘lovchi tomonidan to‘langan soliq summasi unga bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda qaytarilganda, soliq to‘lovchi hisobga o‘tkaziladigan soliq summasiga o‘ziga qaytarilgan soliq summasi bo‘yicha tuzatish kiritadi (uni kamaytiradi). Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. To‘qqizinchi qism. Hisobga olingan soliq summasiga tuzatishlar kiritish ushbu moddada ko‘rsatilgan holatlar yuzaga kelgan soliq davrida amalga oshiriladi. Ikki yuz yetmishinchi modda. Asosiy vositalarning ayrim obyektlari, ko‘chmas mulk obyektlari va nomoddiy aktivlar bo‘yicha hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summalariga tuzatish kiritish. Birinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish oltinchi moddasi uchinchi va to‘rtinchi qismlarida ko‘rsatilgan obyektlar bo‘yicha hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summasiga ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish yettinchi moddasiga muvofiq obyektlardan kelgusida foydalanilgan taqdirda tuzatish kiritilishi lozim, bundan to‘liq amortizatsiya qilingan yoki ishga tushirilgan paytidan e’tiboran o‘n yildan ortiq vaqt o‘tgan obyektlar mustasno. Ikkinchi qism. Soliqqa tuzatish kiritish summasi ushbu obyektlar bo‘yicha ilgari hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summasidan kelib chiqqan holda, ularning bunday tuzatish kiritilayotgan sanadagi (qayta baholash hisobga olinmagan holdagi) balans (qoldiq) qiymatiga mutanosib ravishda hisoblab chiqariladi. Bunda soliqqa tuzatish kiritish summasi mazkur obyektlar balans qiymatining ko‘payishiga olib boriladi. Uchinchi qism. Agar ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan obyektdan kelgusida soliq to‘lovchi tomonidan ushbu bo‘limga muvofiq soliq solinishi lozim bo‘lgan tovarlarni ishlab chiqarish va realizatsiya qilish (xizmatlar ko‘rsatish) uchun yangidan foydalanilsa, soliq to‘lovchi tuzatish kiritishga va hisoblab chiqarilgan soliq summasini ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilganiga o‘xshash tartibda hisobga olish uchun qabul qilishga haqli. To‘rtinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish oltinchi moddasi birinchi qismi birinchi bandida ko‘rsatilgan obyektlar bo‘yicha hisobga olish uchun qabul qilinmagan soliq summasi, agar soliq to‘lovchi tomonidan keyinchalik bunday obyektlardan ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish yettinchi moddasi birinchi qismi birinchi bandida ko‘rsatilgan maqsadlar uchun foydalanilsa, hisobga o‘tkazilishi lozim, bundan to‘liq amortizatsiya qilingan yoki ishga tushirilgan paytidan e’tiboran o‘n yildan ortiq vaqt o‘tgan obyektlar mustasno. Beshinchi qism. Ushbu moddaning to‘rtinchi qismiga muvofiq soliqqa tuzatish kiritish summasi ilgari mazkur obyektlar qiymatiga kiritilgan soliq summasidan kelib chiqqan holda, ularning tegishli soliq summasini o‘z ichiga oladigan, bunday tuzatish kiritilgan sanadagi (qayta baholash hisobga olinmagan holdagi) balans (qoldiq) qiymatiga mutanosib ravishda hisoblab chiqariladi. Ushbu qismga muvofiq hisoblab chiqarilgan soliqqa tuzatish kiritish summasi ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish oltinchi moddasi uchinchi qismida belgilangan tartibda hisobga o‘tkazilishi lozim. Oltinchi qism. Agar ushbu moddaning to‘rtinchi qismida ko‘rsatilgan obyektdan keyinchalik realizatsiya qilinishi soliq solishdan ozod etilgan tovarlar ishlab chiqarish (xizmatlar ko‘rsatish) uchun yangidan foydalanilsa, soliq to‘lovchi hisobga o‘tkaziladigan soliq summasiga tuzatish kiritishni amalga oshirish hamda ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan tartibga o‘xshash tartibda hisoblab chiqarilgan soliq summasini tiklashi kerak. Yettinchi qism. Ushbu moddaning birinchi qismida ko‘rsatilgan obyektdan realizatsiyasiga soliq solinadigan tovarlarni (xizmatlarni) ham, soliq solishdan ozod qilingan tovarlarni ishlab chiqarish (xizmatlarni ko‘rsatish) uchun ham foydalanilgan taqdirda, tiklanishi lozim bo‘lgan soliq summasi ko‘rsatilgan obyekt bo‘yicha hisobga olish uchun qabul qilingan, obyektning bunday tuzatish kiritilgan sanadagi balans (qoldiq) qiymatiga (qayta hisoblashni hisobga olmagan holda) to‘g‘ri keladigan soliq summasining qismi sifatida aniqlanadi. Mazkur qism soliq solishdan ozod qilingan realizatsiya qilingan tovarlar (xizmatlar) qiymatining joriy kalendar yili davomida o‘sib boruvchi yakun bilan aniqlanadigan realizatsiya qilingan tovarlar (xizmatlar) umumiy qiymatining ulushiga mutanosib ravishda belgilanadi. Sakkizinchi qism. Agar ushbu moddaning to‘rtinchi qismida ko‘rsatilgan obyektdan kelgusida ham realizatsiya qilish aylanmasi soliq solishdan ozod qilinadigan, ham realizatsiya qilish aylanmasiga soliq solinadigan tovarlar ishlab chiqarish (xizmatlar ko‘rsatish) uchun foydalanilsa, hisobga olinmaydigan soliq summasi quyidagi tartibda aniqlanadi: Birinchi band. ushbu moddaning beshinchi qismida nazarda tutilgan tartibga o‘xshash tartibda hisoblab chiqarilgan, obyektning balans (qoldiq) qiymatida hisobga olingan soliq summasi ajratiladi; Ikkinchi band. ushbu moddaning yettinchi qismida nazarda tutilgan tartibga muvofiq hisobga olinmaydigan, soliq solishdan ozod qilingan aylanmaga to‘g‘ri keladigan soliq summasining ajratilgan qismi aniqlanadi. Qoldiq summa ushbu bobga muvofiq hisobga olinadi. Ikki yuz yetmish birinchi modda. Majburiyatlarni hisobdan chiqarishda hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summalariga tuzatish kiritish. Birinchi qism. Tovarlarni (xizmatlarni) olishda ilgari hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summasi, agar bunday tovarlarga (xizmatlarga) haq to‘lash bo‘yicha majburiyat ushbu Kodeksning uch yuz o‘n uchinchi moddasiga muvofiq bunday tuzatish amalga oshirilgan soliq davrida hisobdan chiqariladi, bundan ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish oltinchi moddasi birinchi qismi uch va to‘rtinchi bandlariga muvofiq hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summalari mustasno. Ikkinchi qism. Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tuzatish kiritish amalga oshirilgan tovarlar (xizmatlar) uchun haq to‘langan taqdirda, haq to‘lash amalga oshirilgan soliq davridagi tegishli soliq summasiga soliq to‘lovchi hisobga olish uchun qabul qilinadigan soliq summasini ko‘paytirish tomonga teskari tuzatish kiritish huquqiga ega. Ikki yuz yetmish ikkinchi modda. To‘lanishi lozim bo‘lgan soliq summasi. Birinchi qism. Budjetga to‘lanishi lozim bo‘lgan soliq summasi har bir soliq davri yakunlari bo‘yicha, ushbu Kodeksning ikki yuz oltmish beshinchi moddasiga muvofiq hisoblab chiqarilgan, ushbu bobga muvofiq hisobga olinishi va tuzatish kiritilishi lozim bo‘lgan summalar hisobga olingan holda hisoblab chiqariladi. Ikkinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni olib kirish chog‘idagi soliq summasi bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq budjetga to‘lanadi. Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Uchinchi qism. Agar ushbu moddaning birinchi qismiga muvofiq hisoblab chiqarilgan, budjetga to‘lanishi lozim bo‘lgan soliq summasi salbiy bo‘lsa, soliq to‘lovchi mazkur summaning o‘rnini ushbu Kodeksning ikki yuz yetmish to‘rtinchi moddasida belgilangan tartibda qoplash huquqiga ega bo‘ladi. Ikki yuz yetmish uchinchi modda. Soliq hisobotini taqdim etish va soliqni to‘lash tartibi. Birinchi qism. Soliq to‘lovchilar, agar ushbu bobda boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, soliq hisobotini o‘zlari soliq hisobida turgan joydagi soliq organlariga o‘tgan soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirilmagan muddatda taqdim etishlari shart. Ikkinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz yetmish ikkinchi moddasiga muvofiq hisoblab chiqarilgan soliqni to‘lash agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, soliq hisobida turilgan joy bo‘yicha har bir soliq davrining yakunlariga ko‘ra, soliq hisoboti taqdim etishlari muddatidan kechiktirmay amalga oshiriladi. Uchinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi hududiga tovarlarni olib kirish chog‘ida soliq ushbu bo‘lim qoidalari hisobga olingan holda, bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikda belgilangan tartibda va muddatlarda budjetga to‘lanadi. Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. To‘rtinchi qism. Soliq agentlari soliqni o‘zi soliq hisobida turgan joy bo‘yicha to‘laydi. Soliq to‘lovchilar bo‘lmagan soliq agentlari o‘zi soliq hisobida turgan joydagi soliq organlariga tegishli soliq hisobotini ushbu Kodeksning ikki yuz ellik besh va ikki yuz ellik oltinchi moddalariga muvofiq to‘lash amalga oshirilgan o‘tgan soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay taqdim etishi shart. Beshinchi qism. Soliq hisobotiga soliq to‘lovchining xaridlar reyestrida va sotuvlar reyestrida ko‘rsatilgan ma’lumotlar kiritiladi. Oltinchi qism. Ushbu moddaning to‘rtinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslar, shuningdek vositachilik (topshiriq) va transport ekspeditsiyasi shartnomalari asosida boshqa shaxsning manfaatlarni ko‘zlab tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi shaxslar olingan va taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalar daftarlaridagi ma’lumotlarni ham belgilangan shakl bo‘yicha taqdim etishi shart. Agar bunday shaxslar soliq to‘lovchilar bo‘lmasa, ular soliq hisobotiga faqat soliq agenti sifatida operatsiyalarni yoki vositachilik (topshiriq) shartnomasi asosida komitentning (ishonch bildiruvchining), transport ekspeditsiyasi shartnomasi asosida yukni oluvchining (yukni jo‘natuvchining) manfaatlarini ko‘zlab vositachilik operatsiyalarini amalga oshirish chog‘ida olingan hamda taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalarni hisobga olish daftarlarida aks ettiriladigan ma’lumotlarni kiritadi. Yettinchi qism. Xaridlar va sotuvlar reyestrlarini, shuningdek kelib tushgan va taqdim etilgan hisobvaraq-fakturalarni hisobga olish daftarlarini yuritish shakllari va tartibi O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi va Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi. Ikki yuz yetmish to‘rtinchi modda. Soliqning o‘rnini qoplash. Birinchi qism. Ushbu Kodeksning ikki yuz yetmish ikkinchi moddasiga muvofiq o‘rni qoplanishi lozim bo‘lgan soliq summasi, agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, soliq bo‘yicha kelgusi to‘lovlar hisobidan hisobga olinadi. Ikkinchi qism. Soliq to‘lovchi o‘rni qoplanishi lozim bo‘lgan soliq summasini qaytarishga doir soliq hisobotini taqdim etishda soliq organlarini bu haqda xabardor qilgan holda, soliqning salbiy summasi o‘rnini qoplash (qaytarish) uchun murojaat qilish huquqiga ham ega bo‘ladi. Uchinchi qism. Agar kameral soliq tekshiruvi natijalariga ko‘ra, soliq organi soliq summasining o‘rnini to‘liq yoki qisman qoplash to‘g‘risida qaror qabul qilsa, mazkur soliq summasi soliq to‘lovchiga soliq hisobotini taqdim etishda soliq summasini qaytarish haqida soliq organlari xabardor qilingan sanadan e’tiboran o‘ttiz kundan kechiktirmay qaytariladi. Izoh: sakkiz yuz o‘n ikki sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda. To‘rtinchi qism. Soliqning jami summasi o‘rnini tezlashtirilgan tarzda qoplash tartibi soliq hisobotini taqdim etishda soliq organlarini xabardor qilgan taqdirda, quyidagi toifadagi soliq to‘lovchilarga nisbatan qo‘llaniladi: Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Birinchi band. O‘zbekiston Respublikasining yirik soliq to‘lovchilar toifasiga belgilangan tartibda kiritilgan yuridik shaxslariga; Ikkinchi band. soliq hisoboti bilan birga amaldagi bank kafolatini taqdim etgan yoki soliq organlari bilan garov shartnomasini ushbu Kodeksning yuz yetti yoki yuz to‘qqizinchi moddalarida belgilangan tartibda rasmiylashtirgan soliq to‘lovchilarga; Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda. Uchinchi band. eksport va unga tenglashtirilgan operatsiyalarni amalga oshiradigan shaxslarga - agar ilgari bu shaxslarga soliq summasi qoplangan va bunda qonunbuzarliklar aniqlanmagan bo‘lsa, nol darajali soliq stavkasi qo‘llanilishi natijasida hosil bo‘lgan soliqning oshib ketgan summalari qismida; To‘rtinchi band. chet el diplomatik vakolatxonalariga va ularga tenglashtirilgan vakolatxonalariga; Beshinchi band. mahsulot taqsimotiga oid bitim ishtirokchilariga, agar bunday bitimda nol darajali stavka qo‘llanilishi nazarda tutilgan bo‘lsa; Oltinchi band. soliq monitoringi ishtirokchilariga; Yettinchi band. Tadbirkorlik subyektlari yuqori barqarorlik reytingining "AAA" toifasidagi tadbirkorlik subyektlariga (bundan davlat korxonalari hamda ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi ellik foiz miqdorda va undan ortiq bo‘lgan yuridik shaxslar mustasno); Izoh: bir ming sonli qonun, ikki ming yigirma to‘rt-yil tahririda. Sakkizinchi band. qishloq xo‘jaligi tovarlarini ishlab chiqaruvchilarga (bundan paxta va g‘alla mustasno); To‘qqizinchi band. o‘z faoliyatini kichik tadbirkorlik subyektidan o‘rta yoki yirik toifaga, o‘rta tadbirkorlik subyektidan yirik toifaga yiriklashtirgan tadbirkorlik subyektlariga - tegishli toifaga o‘tgan sanadan e’tiboran bir yil davomida. Bunda mazkur tartib tadbirkorlik subyektlarining faoliyati davomida bir marotaba qo‘llaniladi. Ushbu band qoidalari tegishli toifaga o‘tganidan keyin qayta tashkil etilgan subyektning huquqiy vorisiga (huquqiy vorislariga) nisbatan tatbiq etilmaydi. Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda. Beshinchi qism. Soliqning o‘rnini tezlashtirilgan tartibda qoplashda soliq to‘lovchi tomonidan qaytarish uchun soliq hisobotida ko‘rsatilgan soliq summasining o‘rni unga yetti kun ichida, ushbu modda to‘rtinchi qismining yettinchi bandida ko‘rsatilgan soliq to‘lovchilarga bir kun ichida to‘liq hajmda, ushbu modda to‘rtinchi qismining sakkizinchi bandida ko‘rsatilgan soliq to‘lovchilarga esa avtomatik tarzda uch kun ichida qoplanadi. Bunda o‘rni qoplanishi uchun soliq hisobotida ko‘rsatilgan soliq summasi asoslantirilganligining kameral soliq tekshiruvi umumiy tartibda amalga oshiriladi. Agar kameral soliq tekshiruvi natijalariga ko‘ra soliq hisobotida o‘rni qoplanishi uchun ko‘rsatilgan soliq summasi yoki uning bir qismi asossiz bo‘lib chiqsa, soliq to‘lovchi soliqning o‘rni o‘ziga asossiz ravishda qoplangan summasini qoplash sanasidan to uni budjetga to‘lash sanasigacha penya hisoblangan holda budjetga to‘lashi shart. Ushbu modda to‘rtinchi qismining yettinchi bandida ko‘rsatilgan soliq to‘lovchilarga o‘rni qoplanishi uchun soliq hisobotida ko‘rsatilgan soliq summasining asoslantirilganligi kameral soliq tekshiruvidan o‘tkazilmaydi. Izoh: bir ming yuz sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma besh-yil tahririda. Oltinchi qism. Soliq summalarining o‘rnini qoplash tartibi va shartlari, ushbu moddaga muvofiq kameral soliq tekshiruvini o‘tkazish tartibi, shuningdek chet davlatlar fuqarolariga soliq summalarini qaytarish (TAX FREE) tartibi va shartlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi. Izoh: yetti yuz ellik sakkiz sonli qonun, ikki ming yigirma ikki-yil tahririda.
Savol berish