Qo‘shilgan qiymat solig‘i
X BO‘LIM · 8 bob · 1 615 test · 77 tuzilish testi
Realizatsiya aylanmasi, joyi va sanasi
Rasmiy matnni lex.uz da o‘qish ↗
Ustoz sharhi
To‘liq matn (qism va bandlar bilan)
Ustoz sharhi
Keling, o‘ttiz ikkinchi bobni ko‘ramiz. Bu bob uchta savolga javob beradi: nima sotish hisoblanadi, qayerda sotildi, va qachon sotildi.
Ikki yuz o‘ttiz to‘qqizinchi modda — realizatsiya aylanmasi. Tovar uchun to‘rtta holat: pullik sotish, bepul berish, lizing va bo‘lib-bo‘lib to‘lash. Qarz shartnomasi bo‘yicha tovar berish ham pullik sotishga kiradi.
Xizmat — tovardan boshqa har qanday faoliyat, pullik yoki bepul. Hatto mol-mulkni tekinga foydalanishga berish ham xizmat.
Endi qiziq joyi: bepul berish qachon soliqqa tortilmaydi? Agar u iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlasa. Uchta shartdan bittasi yetarli: daromad olish maqsadi, biznesni saqlash yoki rivojlantirish, yoki qonun shuni talab qilsa. Masalan, do‘kon reklama uchun namunalar tarqatdi — bu o‘zini oqlaydi.
Yana to‘qqizta holat ham aylanma hisoblanadi. Eng ko‘p so‘raladiganlari: ustav fondiga mol bilan hissa qo‘shish; xodimga ish haqi hisobiga tovar berish; o‘z ehtiyojiga ishlatish; qaytarilmagan idish. Vaucher sotish ham aylanma!
Ikki yuz qirqinchi modda — tovar qayerda sotilgan? Juda oson: tovar O‘zbekistonda turgan bo‘lsa yoki jo‘natish O‘zbekistondan boshlansa — joy O‘zbekiston.
Ikki yuz qirq birinchi modda — xizmat qayerda? Asosiy qoida: xaridor qayerda bo‘lsa, xizmat o‘sha yerda. Lekin istisnolar bor. Ko‘chmas mulkka oid xizmat — mulk qayerda bo‘lsa. Ta’lim, ovqatlanish, turizm — haqiqatda qayerda ko‘rsatilsa. Tashishda: bizning tashuvchi uchun jo‘natish yoki manzil O‘zbekistonda bo‘lsa yetarli, chet ellik uchun esa ikkalasi ham O‘zbekistonda bo‘lishi kerak.
Transport ijarasi: samolyot, kema, vertolyot, poyezd — to‘qson kungacha qisqa muddat. Boshqa transport — o‘ttiz kungacha.
Elektron xizmat jismoniy shaxsga — to‘rtta belgidan biri: yashash joyi, bank, IP manzil, yoki telefon kodi O‘zbekistonniki.
Ikki yuz qirq ikkinchi modda — qachon? Tovar uchun: hisobvaraq-faktura yoki jo‘natish, qaysi biri oldin bo‘lsa. Ko‘chmas mulk — dalolatnoma sanasi. Kommunal, aloqa, bank, sug‘urta xizmatlari — oyning oxirgi kuni. Eksport — chegarani kesib o‘tgan kun.
Bobni yakunlaymiz: Pullik, Bepul, Lizing, Bo‘lib to‘lash. Tovar joyi — O‘zbekistonda turgan yoki jo‘natilgan. Xizmat joyi — xaridor joyi. Sana — faktura yoki jo‘natish, qaysi oldin. Barakalla!
To‘liq matn
O‘ttiz ikkinchi bob. Realizatsiya aylanmasi, joyi va sanasi. Ikki yuz o‘ttiz to‘qqizdan ikki yuz qirq ikkigacha.
Ikki yuz o‘ttiz to‘qqizinchi modda. Tovar aylanmasi to‘rtta. Yodlang: Pullik. Bepul. Lizing. Bo‘lib to‘lash. Pullik — qarz shartnomasi bo‘yicha berish ham kiradi.
Xizmat aylanmasi — tovardan farqli har qanday faoliyat: pullik yoki bepul xizmat. Mol-mulkni bepul foydalanishga berish ham xizmat.
Bepul berish aylanma emas, agar iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlasa. Uchta shartdan biri: daromad maqsadi; tadbirkorlikni saqlash yoki rivojlantirish; qonunchilikdan kelib chiqsa.
Shuningdek aylanma hisoblanadi, to‘qqizta holat: ustav fondiga hissa; oddiy shirkat ishtirokchilari o‘rtasida berish; ishtirokchi chiqqanda, aksiya qaytarib sotib olinganda yoki tugatilganda; o‘z ehtiyoji uchun, uch yuz o‘n yettinchi moddaga ko‘ra chegirilmaydigan; ish haqi yoki dividend hisobiga; shaxsiy maqsadda foydalanishga berish; qayta ishlashga berilib qaytarilmasa; erkin bojxona hududidagi tovar yo‘qolsa; ko‘p marta ishlatiladigan idish qaytarilmasa. Vaucher sotish ham aylanma.
Ikki yuz qirqinchi modda. Tovar joyi O‘zbekiston, ikki shartdan biri bajarilsa: tovar O‘zbekistonda turibdi va tashqariga chiqarilmaydi; yoki jo‘natish boshlanganda O‘zbekistonda.
Ikki yuz qirq birinchi modda. Xizmat joyi. Asosiy qoida: xaridor O‘zbekistonda faoliyat yuritsa yoki tursa — joy O‘zbekiston.
Istisnolar: ko‘chmas mulk; ko‘char mulk, lekin transport ijarasi emas; ovqatlanish, turizm, ta’lim, sport — haqiqatda O‘zbekistonda ko‘rsatilsa, elektron ta’lim bundan mustasno; tashish — rezident uchun jo‘natish yoki belgilangan punkt O‘zbekiston, chet ellik uchun ikkalasi ham O‘zbekiston; tranzit; aeroport va aeronavigatsiya; gaz quvuri; transportni qisqa muddatli ijarasi; reklama; elektron xizmatlar.
Qisqa muddatli ijara: kema, vertolyot, temir yo‘l — to‘qson kungacha; boshqa transport — o‘ttiz kungacha.
Elektron xizmat jismoniy shaxsga — to‘rtta belgi: yashash joyi, bank, IP manzil, telefon kodi.
Yordamchi xizmat — asosiy xizmat joyida.
Ikki yuz qirq ikkinchi modda. Aylanma sanasi. Tovar — hisobvaraq-faktura yoki jo‘natish sanasi, qaysi biri oldin bo‘lsa. Ko‘chmas mulk — dalolatnoma bo‘yicha berilgan sana. Xizmat — faktura yoki dalolatnoma imzolangan sana. Kommunal, aloqa, moliya, sug‘urta — oyning oxirgi kuni. Uzoq muddatli qurilish — har oyning oxirgi kuni. Lizing — dalolatnoma sanasi. Eksport — bojxona chegarasi kesib o‘tilgan sana.
TO‘LIQ MATN.
O‘ttiz ikkinchi bob. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish joyi.
Ikki yuz o‘ttiz to‘qqizinchi modda. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma.
Birinchi qism. Tovarlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma quyidagilardan iborat:
Birinchi band. tovarga bo‘lgan mulk huquqini pullik asosda, shu jumladan tovarning qarz shartnomasi bo‘yicha o‘tkazish;
Ikkinchi band. tovarni bepul berish, bundan shunday berish iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlaydigan hollar mustasno;
Uchinchi band. mol-mulkni moliyaviy ijaraga (lizingga) berish;
To‘rtinchi band. tovarni bo‘lib-bo‘lib to‘lash shartlari asosida berish.
Ikkinchi qism. Tovarni realizatsiya qilishdan farq qiluvchi har qanday faoliyat, shu jumladan quyidagilar xizmatlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma deb e’tirof etiladi:
Birinchi band. pullik asosda xizmatlar ko‘rsatish;
Ikkinchi band. bepul xizmatlar ko‘rsatish, shu jumladan mol-mulkni soliq to‘lovchining bepul foydalanishi uchun berish, bundan shunday xizmatlarni ko‘rsatish iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlaydigan hollar mustasno.
Uchinchi qism. Tovarlarni bepul berish yoki bepul xizmatlar ko‘rsatish quyidagi shartlardan hech bo‘lmaganda biriga rioya etilganda iqtisodiy jihatdan o‘zini oqlaydi deb e’tirof etiladi:
Birinchi band. daromad olishga qaratilgan faoliyatni amalga oshirish maqsadida ishlab chiqarilgan bo‘lsa;
Ikkinchi band. shunday tadbirkorlik faoliyatini saqlash yoki rivojlantirish uchun zarur bo‘lsa va xarajatlarning tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liqligi asoslantirilgan bo‘lsa;
Uchinchi band. qonunchilikning qoidalaridan kelib chiqsa.
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
To‘rtinchi qism. Ushbu bo‘limni qo‘llash maqsadida quyidagilar ham tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanmadir:
Birinchi band. yuridik shaxsning ustav fondiga (ustav kapitaliga) hissa sifatida tovarlarni berish (xizmatlar ko‘rsatish);
Ikkinchi band. oddiy shirkat shartnomasi (birgalikdagi faoliyat to‘g‘risidagi shartnoma) ishtirokchilari o‘rtasida shunday shartnoma doirasida tovarlarni berish (xizmatlar ko‘rsatish);
Uchinchi band. quyidagilarga tovarlarni berish (xizmatlar ko‘rsatish):
A kichik band. yuridik shaxs ishtirokchilari tarkibidan ishtirokchi chiqqanda (chiqarilganda) yoki uning yuridik shaxsda ishtirok etish ulushi kamayganda yoxud ishtirokchidan ushbu yuridik shaxsda ishtirok etish ulushi (ulushning bir qismi) yuridik shaxs tomonidan qaytarib sotib olinganda, ishtirokchiga;
B kichik band. emitent bo‘lgan yuridik shaxs tomonidan aksiyadordan ushbu emitent chiqargan aksiyalarni qaytarib sotib olishda, aksiyadorga;
V kichik band. yuridik shaxs tugatilganda, aksiyadorga yoki ishtirokchiga;
To‘rtinchi band. xarajatlari ushbu Kodeksning uch yuz o‘n yettinchi moddasiga muvofiq (bundan yigirmanchi bandda nazarda tutilgan xarajatlar mustasno) foyda solig‘ini hisoblab chiqarishda chegirilmaydigan, soliq to‘lovchining o‘z ehtiyojlari uchun soliq to‘lovchi tomonidan ishlab chiqargan tovarlarni berish, o‘z kuchi bilan xizmatlar ko‘rsatish;
Beshinchi band. jismoniy shaxslarga mehnatga haq to‘lash yoki dividendlar to‘lash hisobiga tovarlarni berish (xizmatlar ko‘rsatish);
Oltinchi band. soliq to‘lovchi tomonidan o‘ziga tegishli mol-mulkni (xizmatlarni), agar bunday mol-mulk (xizmatlar) bo‘yicha soliq summasi to‘liq yoki qisman hisobga o‘tkazilgan bo‘lsa, boshqaruv organi a’zolariga, xodimlarga, ularning oila a’zolariga yoxud boshqa shaxslarga soliq to‘lovchining tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq bo‘lmagan shaxsiy maqsadlarda foydalanish uchun berish (xizmatlar ko‘rsatish);
Yettinchi band. tovarlarni va boshqa mol-mulkni qaytarish sharti bilan qayta ishlashga berish, agar tovarlar va (yoki) mol-mulk qayta ishlash mahsuli shaklida shartnomada belgilangan muddatda qaytarilmagan bo‘lsa;
Sakkizinchi band. erkin bojxona hududining bojxona tartib-taomiliga soliq to‘lamasdan joylashtirilgan tovarni yo‘qotish, boshqa holatlarda soliqni to‘lash zarur bo‘lgan taqdirda;
To‘qqizinchi band. qaytarilishi lozim bo‘lgan, ko‘p marta muomalada bo‘ladigan idishlarning sotuvchi tomonidan berilishi, agar idish bunday idishdagi mahsulotni yetkazib berishga doir shartnomada belgilangan muddatda qaytarilmasa.
Beshinchi qism. Tovarlarni (xizmatlarni) olish huquqini beruvchi vaucherlarni realizatsiya qilish yoki bepul berish mazkur tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma deb e’tirof etiladi.
Ikki yuz qirqinchi modda. Tovarlarni realizatsiya qilish joyi.
Birinchi qism. Quyidagi shartlardan hech bo‘lmaganda bittasi bajarilgan taqdirda, O‘zbekiston Respublikasi hududi tovarlarni realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etiladi:
Birinchi band. tovar O‘zbekiston Respublikasi hududida turgan bo‘lsa va bitim natijasida uning hududidan tashqariga chiqarilmaydigan bo‘lsa;
Ikkinchi band. tovar jo‘natish yoki transportda tashish boshlangan paytda O‘zbekiston Respublikasi hududida turgan bo‘lsa.
Ikki yuz qirq birinchi modda. Xizmatlarni realizatsiya qilish joyi.
Birinchi qism. Agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, basharti bunday xizmatlarning xaridori O‘zbekiston Respublikasi hududida faoliyatni amalga oshirsa yoki tursa, O‘zbekiston Respublikasi hududi xizmatlarni realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etiladi.
Ikkinchi qism. Agar xizmatlarning xaridori O‘zbekiston Respublikasi hududida yuridik shaxsni (uning filiallarini yoki vakolatxonalarini) yoki jismoniy shaxsni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish asosida haqiqatda hozir bo‘lsa, mazkur hudud xaridorning faoliyatni amalga oshirish joyi deb e’tirof etiladi. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan taqdirda, xaridorning O‘zbekiston Respublikasi hududida haqiqatda hozir bo‘lishi yuridik shaxsning ta’sis hujjatlarida ko‘rsatilgan joy yoki uni boshqarish joyi, uning doimiy muassasasi joylashgan yer (agar xizmatlar ushbu doimiy muassasa orqali olingan bo‘lsa), jismoniy shaxsning yashash joyi asosida belgilanadi.
Uchinchi qism. Quyidagi hollarda ham O‘zbekiston Respublikasi hududi xizmatlarni realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etiladi, agar:
Birinchi band. xizmatlar O‘zbekiston Respublikasi hududida turgan ko‘chmas mol-mulk bilan bevosita bog‘liq bo‘lsa. Bunday xizmatlar jumlasiga, xususan, arxitektura loyihasini ishlab chiqish, qurilish faoliyatini tayyorlash va muvofiqlashtirish, arxitektura va qurilish faoliyati ustidan mualliflik va (yoki) texnik nazorat bilan bog‘liq bo‘lgan qurilish, montaj qilish, qurilish-montaj xizmatlari, ko‘chmas mol-mulkka doir ishga tushirish-sozlash, ta’mirlash, restavratsiya qilish ishlari, ko‘kalamzorlashtirish ishlari, shuningdek ko‘chmas mol-mulkni ijaraga berish kiradi;
Ikkinchi band. xizmatlar O‘zbekiston Respublikasi hududida haqiqatda bo‘lgan ko‘char mol-mulk bilan bevosita bog‘liq bo‘lsa, bundan transport vositalarini ijaraga berish mustasno. Bunday xizmatlar jumlasiga, xususan, ko‘char mol-mulkni montaj qilish, sozlash, yig‘ish, ishlov berish, qayta ishlash, ta’mirlash, texnik xizmat ko‘rsatish, saqlash kiradi;
Uchinchi band. umumiy ovqatlanish, ko‘ngilochar, dam olish va boshqa shunga o‘xshash xizmatlar, turizm, mehmonxona xizmatlari va joylashtiruvi, madaniyat, san’at, jismoniy tarbiya va sport, o‘qitish (ta’lim) sohasidagi, shu jumladan malaka imtihonlari o‘tkazish, seminarlar, malaka oshirish kurslarini, pullik ko‘rgazmalarni, konferensiyalarni, simpoziumlarni va boshqa shunga o‘xshash tadbirlarni tashkil etishga doir xizmatlar haqiqatda O‘zbekiston Respublikasi hududida ko‘rsatilsa. Ushbu bandning qoidalari elektron shaklda ko‘rsatiladigan o‘qitish (ta’lim) sohasidagi xizmatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi;
To‘rtinchi band. tashish va (yoki) transportda tashish bo‘yicha xizmatlar yoxud bevosita tashish va (yoki) transportda tashish bilan bog‘liq xizmatlar quyidagilar tomonidan ko‘rsatiladigan bo‘lsa:
A kichik band. O‘zbekiston Respublikasining yuridik shaxslari yoki yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan, agar jo‘natish punkti va (yoki) belgilangan punkt O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan bo‘lsa. Ushbu kichik bandda ko‘rsatilgan qoida ushbu transport vositalarida tashishni (transportda tashishni) nazarda tutuvchi, kemada vaqtincha yuk tashishga doir shartnoma bo‘yicha (ekipaj bilan bo‘lgan vaqtga) transport vositalarini berish chog‘ida ham qo‘llaniladi. Bunda, agar havo kemalaridan O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida joylashgan punktlar o‘rtasida tashish uchun foydalaniladigan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi hududi kemada vaqtincha yuk tashish shartnomasiga ko‘ra havo kemalarini foydalanishga berish bo‘yicha xizmatlarni realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etilmaydi;
B kichik band. chet ellik shaxslar tomonidan, agar jo‘natish punkti va belgilangan punkt O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan bo‘lsa (bundan chet el yuridik shaxslari tomonidan yo‘lovchilarni, pochtani va yukni ushbu yuridik shaxsning doimiy bo‘lmagan muassasasi orqali tashishga doir xizmatlar mustasno). Ushbu kichik bandning qoidalari tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetib kelish joyidan O‘zbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketish joyigacha transportda tashish chog‘ida bojxona tranzitining bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni bevosita tashish va (yoki) transportda tashish bilan bog‘liq xizmatlarga hamda ushbu qismning beshinchi bandida ko‘rsatilgan xizmatlarga nisbatan tatbiq etilmaydi;
Beshinchi band. tovarlarni O‘zbekiston Respublikasi hududiga yetib kelish joyidan O‘zbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketish joyigacha tashish chog‘ida bojxona tranzitining bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan tovarlarni tashish va (yoki) transportda tashish bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan xizmatlar (bundan ushbu qismning yettinchi bandida ko‘rsatilgan xizmatlar mustasno) O‘zbekiston Respublikasining rezidentlari bo‘lgan yuridik shaxslar yoki chet el yuridik shaxsining doimiy muassasasi yoxud yakka tartibdagi tadbirkorlar tomonidan ko‘rsatilsa;
Oltinchi band. havo kemalariga bevosita O‘zbekiston Respublikasi aeroportlarida va O‘zbekiston Respublikasining havo hududida ko‘rsatiladigan xizmatlar, shu jumladan aeronavigatsiya xizmatlari ko‘rsatilsa;
Yettinchi band. O‘zbekiston Respublikasi hududi orqali tabiiy gazni quvurlar orqali tashishni tashkil etish bo‘yicha xizmatlar O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari bo‘lgan yuridik shaxslar tomonidan ko‘rsatilsa;
Sakkizinchi band. ijaraga berish paytida O‘zbekiston Respublikasi hududida bo‘lgan transport vositalarini qisqa muddatli ijaraga berish bilan bog‘liq xizmatlar. Agar xizmatlar transport vositalarini uzoq muddatli ijaraga berish bilan bog‘liq bo‘lsa, transport vositalarining joylashgan yeridan qat’i nazar, xizmatlarni sotib oluvchining faoliyatini amalga oshiradigan joyi (joylashgan yeri) bunday xizmatlarning realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etiladi. Bunda havo va dengiz kemalariga, vertolyotlarga va temir yo‘l transportining harakatdagi tarkibiga nisbatan shartnoma, agarda u to‘qson kungacha bo‘lgan muddatga tuzilgan bo‘lsa, qisqa muddatli deb hisoblanadi. Boshqa transport vositalariga nisbatan bunday shartnomalar o‘ttiz kungacha bo‘lgan muddatga tuzilgan bo‘lsa, qisqa muddatli deb hisoblanadi;
To‘qqizinchi band. televideniyeda va (yoki) radioda, ommaviy axborot vositalarida va boshqa shakllarda reklamani joylashtirish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasining hududida amalga oshiriladigan xizmatlar;
O‘ninchi band. ushbu Kodeksning ikki yuz sakson ikkinchi moddasida ko‘rsatilgan elektron shakldagi xizmatlar O‘zbekiston Respublikasi hududida turgan yoki faoliyatni amalga oshirayotgan shaxslar tomonidan olinsa. Bunda, agar quyidagi shartlardan hech bo‘lmaganda bittasi bajarilsa, O‘zbekiston Respublikasining hududi jismoniy shaxs tomonidan elektron shakldagi xizmatlarni olish joyi deb e’tirof etiladi;
A kichik band. xaridorning yashash joyi O‘zbekiston Respublikasi bo‘lsa;
B kichik band. xaridor tomonidan xizmatlarga haq to‘lash uchun foydalaniladigan bank yoki xaridor tomonidan xizmatlarga haq to‘lash amalga oshiriladigan to‘lov tizimlarining operatori O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan bo‘lsa;
V kichik band. xaridor xizmatlarni olish chog‘ida foydalangan tarmoqning manzili O‘zbekiston Respublikasida ro‘yxatdan o‘tkazilgan bo‘lsa;
G kichik band. xizmatlarni olish yoki xizmatlarga haq to‘lash uchun foydalaniladigan telefon raqami mansub bo‘lgan mamlakatning xalqaro kodi O‘zbekiston Respublikasi tomonidan berilgan bo‘lsa.
To‘rtinchi qism. O‘zbekiston Respublikasi, agarda ushbu moddaning uchinchi qismida nazarda tutilgan xizmatlarni realizatsiya qilish joyi unda belgilangan mezonlarga muvofiq bo‘lmasa, ushbu xizmatlarni realizatsiya qilish joyi deb e’tirof etilmaydi.
Beshinchi qism. Agar xizmatlar ko‘rsatish asosiy xizmatlarni realizatsiya qilishga nisbatan yordamchi xususiyatga ega bo‘lsa, bunday realizatsiya qilish joyi deb asosiy xizmatlar realizatsiya qilingan joy e’tirof etiladi.
Ikki yuz qirq ikkinchi modda. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sana.
Birinchi qism. Agar ushbu moddada boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo‘lsa, mahsulot yetkazib beruvchi tomonidan hisobvaraq-faktura taqdim etilgan sana yoki tovarlar jo‘natilgan (berilgan) sana, agar ushbu sana hisobvaraq-faktura taqdim etilgan sanadan oldin kelsa, tovarlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sanadir.
Ikkinchi qism. Agar tovarni jo‘natish (berish) amalga oshirilmasa, tovarga bo‘lgan mulk huquqi xaridorga o‘tkazilgan kun tovarlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sanadir.
Uchinchi qism. Ko‘chmas mol-mulk realizatsiya qilingan taqdirda, ko‘chmas mol-mulkni boshqa shaxs tasarrufiga o‘tkazish to‘g‘risidagi shartnomaning taraflari tomonidan imzolangan qabul qilib olish-topshirish dalolatnomasi bo‘yicha xaridorga ko‘chmas mol-mulk berilgan sana aylanma amalga oshirilgan sana deb hisoblanadi.
To‘rtinchi qism. Xizmatlar ko‘rsatilganligi faktini tasdiqlovchi hisobvaraq-faktura yoki boshqa hujjat rasmiylashtirilgan (imzolangan) sana xizmatlarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sanadir.
Beshinchi qism. Ushbu moddaning to‘rtinchi qismi qoidalari boshlanishi bir hisobot (soliq) davriga, tamomlanishi esa boshqa hisobot (soliq) davriga to‘g‘ri keladigan xizmatlarga nisbatan ham qo‘llaniladi.
Oltinchi qism. Elektr va (yoki) issiqlik energiyasi, suv, gaz, kommunal xizmatlar, aloqa xizmatlari, moliyaviy va sug‘urta xizmatlari, quvurlar tizimi orqali yuklarni tashishga doir xizmatlar realizatsiya qilinganda, tovarlar (xizmatlar) doimiy (uzluksiz) asosda realizatsiya qilingan boshqa hollarda tovarlar yetkazib berilgan (xizmatlar ko‘rsatilgan) kalendar oyning so‘nggi kuni tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sanadir.
Izoh: yetti yuz qirq bir sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Yettinchi qism. Obyektlar qurilishida, shu jumladan obyektlarni foydalanish uchun tayyor holda qurishda, shuningdek uzoq (bir soliq hisoboti davridan ortiq) texnologik davriylikdagi uzoq muddatli shartnomalar bo‘yicha, agar tuzilgan uzoq muddatli shartnomalar shartlarida xizmatlarni har oyda topshirish nazarda tutilmagan bo‘lsa, har bir kalendar oyning oxirgi kuni aylanma amalga oshirilgan sana deb hisoblanadi.
Sakkizinchi qism. Mol-mulk moliyaviy ijaraga (lizingga) berilganda, moliyaviy ijara (lizing) shartnomasi taraflari tomonidan imzolangan qabul qilish-topshirish dalolatnomasiga ko‘ra mol-mulk ijaraga oluvchining (lizingga oluvchining) tasarrufiga berilgan sana aylanma amalga oshirilgan sana deb hisoblanadi.
To‘qqizinchi qism. Soliq to‘lovchining o‘z ehtiyojlari uchun tovarlarni berishda (xizmatlar ko‘rsatishda) aylanma amalga oshirilgan sana deb soliq to‘lovchining tegishli ichki hujjati bilan rasmiylashtirilgan, ushbu tovarni berish (xizmatlar ko‘rsatish) amalga oshirilgan kun e’tirof etiladi.
O‘ninchi qism. Tovarlar eksport bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan holda O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqariga olib chiqilgan taqdirda, quyidagi sanalar tovarni realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma amalga oshirilgan sana deb hisoblanadi:
Birinchi band. bojxona to‘g‘risidagi qonunchilikka muvofiq aniqlanadigan bojxona chegarasi haqiqatda kesib o‘tilgan sana;
Izoh: olti yuz sakson uch sonli qonun, ikki ming yigirma bir-yil tahririda.
Ikkinchi band. bojxonaga oid deklaratsiyalashni amalga oshirgan bojxona organining belgilari qo‘yilgan holda tovarlarga taalluqli bojxona yuk deklaratsiyasi ro‘yxatdan o‘tkazilgan sana - davriy va (yoki) vaqtinchalik bojxonaga oid deklaratsiyalashdan foydalanilgan hollarda.
